İnsan hakları savunucusu, gazeteci ve yazardır. Diyarbakır’da doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini Diyarbakır’da tamamladı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde lisansını, Bilkent Üniversitesi’nde yüksek lisansını tamamladı. Uzun yıllar başta Birleşmiş Milletler olmak üzere farklı kurum ve sivil toplum örgütleri bünyesinde yoksullukla mücadele ve kalkınma programları yönetti. 2013 yılından beri ulusal ve uluslararası gazete ve dergilerde düzenli olarak Kürt sorunu, insan hakları, savaş, mültecilik, yoksulluk, kalkınma gibi konularda yazıyor.

O GÜN, Kürdistan’da Sivil Hayat, Ezidiler:73.Ferman, O SESLER, YOK ZAMANI, GERİDE KALANLAR-Türkiye’nin Gömülü Sorunu ve Mayın Mağdurlarının Hikayeleri isimli Türkçe kitapları Türkiye’de, O Sesler (Those Voices) kitabı Berlin merkezli 60pages Yayınevi tarafından İngilizce olarak Berlin’de yayımlanmıştır. 2025 yılı başında WE EXIST - Being Kurdish in Turkey isimli bir İngilizce kitabı daha yayınlanmıştır.

Kadın hareketi ve barış hareketinin aktif bir üyesi olarak çeşitli sivil toplum örgütlerinin ve sivil inisiyatiflerin kuruluşunda rol alan Nurcan Baysal, yoksulluk ve kalkınma alanındaki çalışmalarından dolayı 2010 yılında İsviçre merkezli Dünya Kadın Zirvesi’nin dünya ödülünü almış, 2012 yılında Sabancı Vakfı tarafından Türkiye’nin Fark Yaratanlarından biri olarak seçilmiştir. Baysal, insan hakları ve gazetecilik alanındaki çalışmalarından dolayı 2017 yılında İtalya Kadın Gazeteciler Birliği tarafından “Cesur Kadın Gazeteciler Ödülü”ne layık görüldü. 2018 yılında Front Line Defenders Risk Altındaki İnsan Hakları Savunucuları Dünya Ödülü’nü, 2020 yılında DW Uluslararası İfade Özgürlüğü Ödülü’nü aldı.

Nurcan Baysal, İngiltere PEN onur üyesidir ve halen Gazete Oksijen’de yazmaktadır.