Haftalık
Tanıl Bora
4 Kasım 2026 Çarşamba
Sürdürülebilir muhalefet, –ve "sürdürülebilir cesaret"–, kavramın telif hakkını elinde tutan ekolojik düşünceden de ilham almalı değil mi? Ekolojik düşüncenin sadece içeriğini değil, yordamını da kastediyorum. İlişkileri, beşerî sermayeyi, güveni ziyan etmemeyi kastediyorum. Ara ara onların bakımını yapmayı ihmal etmemeyi kastediyorum. Öfkenin de kıymetini bilmeyi, onu da sürdürülebilir kılmayı ve salih kılmayı...
Cuma Çiçek
2 Kasım 2026 Pazartesi
Diyarbakır uzun yıllardır yerelleşme tartışmalarının, hak mücadelelerinin, siyasal itirazın ve toplumsal dayanışmanın önemli merkezlerinden biri. Fakat şehrin bu tarihsel birikimi, tek başına demokratik bir gelecek kurmaya yetmiyor. Bu birikimin şehrin değişen toplumsal yapısıyla nasıl ilişki kurduğu, kimleri kapsadığı, kimleri dışladığı, toplumsal müşterekleri ne düzeyde büyüttüğü ve ortak bir siyasal kapasiteye dönüşüp dönüşmediği önem arz ediyor.
Ömer Laçiner
30 Ekim 2026 Cuma
Burada bu hale gelmenin hukuk devleti kurumlarının çökertilmesi ve çürütülmesi ile demokrasinin eciş bücüş bir şekilciliğe indirgenmiş oluşuyla bağlantısını göstermek gibi sakız olmuş bir açıklama kalıbına girmeyeceğiz. Üzerinde duracağımız nokta, bu rezaletleri ve onlarla eşdeğer kategorideki muktedir davranışları giderek “normal”leştiren zihniyet dönüşümünün mahiyetidir. Çünkü eğer bütün bunlar olabiliyor ve ülke çoğunluğu bunların başrolündekileri defalarca baş tacı edebiliyor ise; ortada büyük ölçüde paylaşılan bir kabuller dünyası, bir zihniyet iklimi vardır.
Osman Özarslan
28 Ekim 2026 Çarşamba
Dolayısıyla mesele “Danimarkalı istedi, Türk çıktı” başlığının ima ettiği gibi bir ulusal kimlik sürprizinden ibaret değil. Asıl mesele, biyolojik kökenin satın alınabilir bir özellikler paketine dönüştürülmesi; beyazlık ve belirli fenotiplerin tercih edilebilirlik ölçütü olarak sunulması; üreme hizmetlerinin sınır aşan piyasalarda dolaşıma girmesi ve çocukların bu piyasanın vaatleriyle damgalanmasıdır. Biyo-kapital, bedeni yalnızca emek gücü olarak değil, hücreleri, dokuları, genetik verileri ve üreme kapasitesiyle değer üreten bir kaynak olarak kurar. Öjenizmle kesiştiği yer de tam burada, yani hangi özelliklerin seçilmeye değer olduğuna karar verildiği noktadadır.
Barış Özkul
23 Ekim 2026 Cuma
Yuval Abraham ve Rachel Szor, İsrail’in üç senedir Gazze’de sürdürdüğü soykırımı içeriden tanıklıklarla belgeledikleri NAZA’da yirmi dört İsrailli asker ve istihbarat görevlisini Tel Aviv’in çatılarında konuşturuyorlar. Kimlikleri gizlenen bu insanların arkasında şehrin ışıkları var. Kamera zaman zaman çevredeki evlere dönüyor; televizyon seyreden, kitap okuyan, egzersiz yapan İsraillileri görüyoruz. Gazze’deki yıkımın yanı başında –60 kilometre kuzeyinde– Tel Aviv’deki hayatın “normal seyri”nde devam etmesi, anlatılanların ağırlığını daha da artırıyor.
Orhan Koçak
30 Eylül 2026 Çarşamba
Geçmişle Gelecek Arasında kitabını oluşturan makalelerin hepsi, bu kabullenilmiş “referans çerçevesinin” –ki Arendt için de Gramsci için de “otorite” ve “gelenek” kavramlarıyla birdir– bütün bir modernlik süreci boyunca kültürel, dinsel ve siyasal alanlarda geçirdiği zayıflama ve hükümsüzleşmenin görünümlerine ayrılmıştır. (Burada biri gidince öbür ikisi de tutunamayan bir üçlüyü tanımlar Arendt: otorite-din-gelenek. O telaffuz etmiyor ama bunlar bir Borromeo düğümü oluşturmaktadır: iç içe geçmiş üç halka ki birini çıkarınca öbürleri de birbirinden ayrılıyor.) Öyleyse otoritenin bu uzun sürmüş aşınması mı yol açmıştır tarihteki (ve kronolojik zamandaki) bu kesintiye, bu aralığa, bu kopmaya?
Kenan Erçel
21 Eylül 2026 Pazartesi
Malum, aylardır maden işçileri haklarını alabilmek için canla başla mücadele veriyor, polis ve işveren şiddetine çıplak vücudlarıyla göğüs geriyor, kâh yer altında kâh yer üstünde eylem yapıyor. Bu satırlar yazılırken Başaran Aksu hapiste açlık grevine devam ediyordu. Onyıllardır süregiden erozyona ilaveten son zamanlarda Mutlak Butlan, yeni Kürt açılımı, ABD ve İsrail’in Ortadoğu’daki mütecaviz icraatı derken iyice gündemden düşmüş olan emek eksenli hareket 2026 başında market, depo ve kurye işçilerinin grevleriyle biraz kıpırdanır gibi olmuştu. Şimdi de Bağımsız Maden-İş Sendikası’nın başını çektiği birkaç ildeki direnişle tekrar gündeme geldi.
Derviş Aydın Akkoç
13 Eylül 2026 Pazar
Kızılırmak’ta katı besinler değil, sıvılar ağırlıktadır: bilhassa kafein ve elbette bolca nikotin. Su zaten hesap dışıdır. Rüyayı hakkını vererek hatırlamaktan ziyade mühim parçalarını unutmak çok daha hayatidir, imgeler ve hisler arasındaki kopukluklara, olayların akışındaki anlam eksikliklerine dolgular yapılır. Günün parlak ışığı değil, gecenin karanlığı tercih edilir. Düzensiz uyku, yarı-aç mide, nikotin ve kafein fazlası; ve düşük kan şekeri: “bayılacak gibi oluyorum yazdıklarımı okurken.” Fakat yazma eylemi de pek farklı değildir: yazan-beden de yaprak gibi titriyordur.
Güncel
NAZA, Fail Sineması ve Örtük Özneler
11 Kasım 2026 Çarşamba
Yuval Abraham ve Rachel Szor’un yönettikleri NAZA gösterime girdiğinden beri hakkında öyle çok şey yazıldı ki, bir noktadan sonra filmin kendisinden çok onun etrafında oluşan tartışmayı izler olduk. Bir belgeselin nadiren ulaşabildiği 10 milyon dolarlık gişeyi yakalayan NAZA için Naomi Klein, filmin bir gün Lahey’de, Uluslararası Adalet Divanı’nda kanıt olarak kullanılabileceğini söyledi. Oyuncularla birlikte tarihçiler, soykırım araştırmacıları ve siyasi figürler savaş yöntemlerinin nasıl değiştiğini, katliamların ve soykırımın nasıl soğukkanlı bir hesaplamanın sonucunda meydana geldiğini bu film üzerinden tartıştı. Bir kısım eleştirmen ve sinema seyircisinin önemli bir bölümü de faillere bu kadar geniş bir alan açılmasına öfkeyle itiraz etti.
Kötülüğün Normalliği: “NAZA” Belgeseli Üzerine Düşünceler
11 Kasım 2026 Çarşamba
Ancak bu kez Eichmann’dan farklı olarak herhangi bir mahkemenin karşısına çıkmayan, deneyimlerini çoğunlukla rahat ve sıradan bir tavırla paylaşan, başarılarıyla gurur ya da pişmanlık duyan iki düzine failin tanıklıklarıyla karşı karşıyayız. Bu orta sınıf kadın ve erkekler, ileri teknoloji gerektiren işlerini büyük bir titizlikle yapan sıradan insanlar gibi konuşuyorlar. Belgesele konu olan İsrailliler işledikleri suçların desteklenmeyeceklerinden korktukları için, onları kendi halklarından gizlemeye çalışan Nazilerden farklı bir şeyi temsil ediyorlar.
İki Şehir, Bir Öksürük ve Bir Hırıltı
10 Kasım 2026 Salı
Otuz sekiz yaşında grafik tasarımcısı olan Deniz Aksoy, Ekim ayının 13. gecesi Kadıköy’deki evinde boğazında yanma şikayeti ile uyandı. Önce sıradan bir soğuk algınlığı geçirdiğini düşündü: çünkü sabahında burun akıntısı, hafif halsizlik, birkaç hapşırık da eklenmişti boğazındaki yanmaya. Evde bulunan parasetamolü alıp annesinin eskiden beri önerdiği nane-limonlu sıcak suyla yakınmalarını hafifletmeye çalıştı. Ancak ikinci gün öksürük de başlayınca bir doktora görünmeye karar verdi.
COP31'in Gizlediği
9 Kasım 2026 Pazartesi
Fosil anlaşmalar yolunu bulunca peşini yeni nükleer imzalar takip etti. Kasım 2025'te KEPCO ile Sinop için bir işbirliği mutabakatı, Mart 2026'da CANDU teknolojisi için fizibilite mutabakatı ve 22 Ekim 2026'da Kanada ile nükleer maddeleri de içeren bakanlar ortak bildirisi imzalandı. 3 Kasım 2026'da, zirveden altı gün önce, Seul'de Kore İhracat-İthalat Bankası ile nükleer finansman mutabakatı ve bir enerji işbirliği mutabakatı imzalandı. Sinop için konuşulan rakam dört ünite ve yaklaşık 30 milyar dolar.
Kahramanlar ve Zalimler
8 Kasım 2026 Pazar
Ancak bir politik özne olabilmek için daha katetmeleri gereken çok yol vardır. Zira istemleri bu aşamada henüz sadece bir doyurulmamış talepler kümesi oluşturur. Aralarında kendiliğinden bir birlik, ortak irade mevcut değildir. İşte bu durumda yukarıda, ölen Tanrı’ya ait saydığımız sembolik birliği kurma ve ayakta tutma işlevini bu dışlananların içinden bir unsur üstlenir. Fakat toplumun kendini inşa ederken dayandığı dışlayıcı mantık bu inşa anında da işbaşındadır.
Bir Okuma Âlemi Olarak Kentin Politik Tasarımı
8 Kasım 2026 Pazar
Binge-reading lafını duydunuz mu? Bir dizinin bir sürü bölümünü ya da sezonunu bir anda izlemeye binge-watching deniyormuş. Binge bir şeyi kısa sürede fazlasıyla tüketmek anlamına geliyor. İçmek ve yemekte de kullanılıyor. Ama bir başka anlamı “alem, cümbüş”müş. Binge-reading bu cümbüş fikrine daha yakın; bir kitabı tek seferde uzun uzun, doya doya okumak anlamına geliyor. Ama söz konusu okumak olunca, izleme, yeme, içmeden farklı olarak sonunda sizi bir huzursuzluk, bir vicdan azabı beklemiyor “okuma aleminin”.
Dördüncü Perde: Brezilya Umudu Seçti
6 Kasım 2026 Cuma
Harekete geçme çağrısı, siyasi partilerin ya da sendikaların alışılmış örgütlenme çalışmalarından çok, “fandom” denen çevrimiçi hayran topluluklarından geldi. İlk tur sonuçlarının açıklanmasından kısa süre sonra, Lula’nın müttefiklerinden milletvekili André Janones, bir WhatsApp kanalının kitlesel bir çevrimiçi “Lula Ordusu”na dönüşmesine önayak oldu. Kısa sürede on milyondan fazla takipçiye ulaşan bu ağ üzerinden eylemler koordine ediliyor, hızla yayılan videolar ve etiketler dolaşıma sokuluyordu. Jair Bolsonaro’nun atadığı yargıçların müdahaleleriyle geçici olarak erişime kapatılsa da bu devasa ağ, Bolsonaro’nun 2018’deki zaferinde kritik rol oynayan dijital Lulacılığın artık etkin bir güç haline geldiğini gösteriyordu.
2026 İstanbul Barosu Seçimlerinin Ardından: Hakikatin Karşısında Demagojinin ve Totolojinin Egemenliği
5 Kasım 2026 Perşembe
24-25 Ekim günleri İstanbul Barosu seçimleri vardı. Bu seçimle baro başkanı, yönetim kurulu, disiplin kurulu, denetleme kurulu ve Türkiye Barolar Birliği delegeleri seçildi. Bilgi olarak sunayım, bu görevlerin hiçbiri ücretle yapılmıyor. Eski deyimle meccanen yürütülen bu görevler için kopan kıyamet düşünüldüğünde ülkenin önemli demokrasi sorunları karşısında gösterilen cılız tepkiyle tezat teşkil ettiği açıkça görülüyor. Öte yandan seçimlerde kullanılan sloganları ve cumhuriyetçi-demokrat çatışma söylemini doğuran baro tarihinin geçmiş sayfaları karıştırılmadan tartışma-mücadele ortamını anlamak birçok zorluk içeriyor.
Hapishaneden Göğe Kurulan Merdiven – Yıldızlardan Ebediyete: Auguste Blanqui
4 Kasım 2026 Çarşamba
Karl Marx, onu Fransız Proleter Partisi'nin hem beyni hem de ilham kaynağı olarak görmüştür. Blanqui’nin fikirlerinin Marx’ın proletarya diktatörlüğü kavramını etkilediği söylenebilir. Oysa Engels, onu sert bir biçimde eleştirmiş ve bu tür komploculuğun bir tek Rusya’da başarılı olma olasılığından söz etmiştir. 1874’te şu satırları kaleme almıştı: "Blanqui, özünde bir siyasal devrimcidir, yalnızca duygularından ötürü, halkın çektiği çilelere karşı sempati duyduğundan ötürü sosyalisttir, ama ne sosyalist teoriye ne de toplumsal reformlar için kesin pratik önerilere sahiptir.” Belli ki Engels, Blanqui’nin devrimci mücadelesinin ardında yatan teorik çalışmalardan haberdar değildi.
Flamingolardan Arnavutluk’un Ekim’ine mi? İsyan, Antikomünizm ve Arnavutluk Kapitalizminin Krizi
2 Kasım 2026 Pazartesi
Rusya, İran ve ANTIFA… Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, ekim ayında sertleşen hükümet karşıtı protestoların arkasında bu aktörlerin bulunduğunu öne sürdü. 19 Ekim’de emniyet yöneticilerinin karşısına elinde bir taşla çıktı; gösterilerdeki şiddeti kınadı, gençlerin bir bölümünün dış güçlerin etkisiyle radikalleştiğini savundu. Ancak bu iddialarını destekleyen somut kanıtlar ortaya koymadı. Binlerce insanın öfkesi dış düşmanların faaliyetleriyle açıklandığında, protestocular kendi talepleri ve iradeleri olan siyasal özneler olmaktan çıkıp bir komplonun figüranlarına dönüştürülüyor.