Demokrasi ve Tütün Kontrolü
3 Kasım 2017 Cuma
Adolf Hitler’in tütün salgınını önleme konusunda etkili ve “gözüpek” uygulamaları düşünüldüğünde “başarılı” bir tütün kontrolü mücadelesinin otoriter bir yönetimin işareti sayılabileceği ya da -daha doğru bir ifadeyle- faşizan yönetimlerin tütün kontrolü alanında “başarılı” icraatlar sergileyebileceği iddia edilebilir. Peki ama bunun tersi de mümkün olabilir mi?
Erinç Seymen in Homo Fragilis’i (Kırılgan İnsan)
1 Kasım 2017 Çarşamba
Bu düşüncelerle Cihangir’in ara sokaklarından Galatasaray'a doğru yürürken, bir zamanlar önünden her gün geçtiğim ve sahipleriyle ahbaplık ettiğim dükkânların kapandığını görünce içimde baş gösteren kayıp duygusuna hazırlıklı değildim. Öğlenleri oturacak yer bulamadığımız esnaf lokantaları, kafeler, antikacıların bir bölümü, akşamları insanların balık istifi gibi birbirine yapışarak yemek yediği içkili restoranların bir kısmı gitmişti.
Taşra Postası / Gariplere Kırtasiye
25 Ekim 2017 Çarşamba
Aklımın ermeye başladığı günden beri biliyorum ki okul için gerekli alışveriş babalar marifetiyle olurdu. Babalarla yapılan kırtasiye ve okul alışverişinde düzen şöyleydi. Babanın ahbabı olan bir esnaf vardır. Oraya baba selamıyla gidersin ve sana gerekli olan alınır. Bak dikkat isterim sana gerekli olan neyse bellidir. Senin seçim şansın yoktur.
Referandum, Kürtler, Türkler ve Sol
22 Ekim 2017 Pazar
Milletlerin kaderini tayin hakkı her koşulda desteklenir mi sorusundan girip, nihayetinde istedikleri bir devlet, “her devlet doğalında kötüdür”e bağlanan, Barzani’nin aşiret/mütegallibe ilişkilerinden dolanıp “süreç zaten demokrasi vaat etmiyor”a çıkan, dolayısıyla iyi niyetli bir ifadeyle “olsa da olur olmasa da olur”a bağlanan yaygın bir kanaat var.
Neden Le Mépris?
20 Ekim 2017 Cuma
Katil ile kurbanın, av ile avcının yer değiştirdiği... Bu yüzdendir ki Godard, erkekle kadın arasındaki ilişkiyi “le mépris” olarak kayda geçirir. Bu filmde erkeğin ve kadının dünya karşısında içine düştükleri durum, memesiz kalan bebeğin durumudur. Dolayısıyla da onlardan esirgenen meme, kötü meme, esirgeyen de kötü annedir.
Mağdurların Ve Madunların Öfkesi
18 Ekim 2017 Çarşamba
Öfke, bir hissediş/ duyumsayıştır, öncelikle. Bir şey olmuş -ya da, olmakta- ve o şey, bize, -bedendeki yansımaları ya da uyandırdığı değişimlerle- öfke yaşatmaktadır. Baldan tatlıysa da bazen; haddi, hududu zorladıkça (ölçüsüzleşip keskinleştikçe) kabına zarar verebilen bir hissediştir -sirke misali. Baldan tatlı olan, had aşıldığında, balataları yakacak olandır da.
Popülizme Karşı (III): Küresel Adalet İhtiyacı Işığında Hindistan ve Macaristan
16 Ekim 2017 Pazartesi
Bu kadar fazla dağıtılmamış güç tek elde toplanınca, toplumun buna verdiği tepkiler daha ağır ve daha ani olacak gibi duruyor. Bir anda tüm popülist rejimlerin düştüğüne tanıklık edebiliriz. Ancak benim önerim, güç paradoksunun sonuçlarını beklemektense, alternatif ol politikasıdır. Alternatif olabilmek için bunun bilgisinin sürekli üretiliyor olması dışında uygulanmaya konması gerekmektedir.
Kamusal Alandan Kamusal Zamana: Bir Öneri
13 Ekim 2017 Cuma
Gerek siyaset teorisi gerekse de sosyal teori kendini daha çok mekânsal bir ufuk ve tasarımla kurmuş ve devam ettirmektedir. Devlet, toplum, egemenlik ve demokrasi gibi kavramlar bedensel, dolayısıyla da mekânsal bir algının gölgesinde oluşmuş ve bu mekânsal mantık zaman konusunu unutturmuş veya gölgede bırakmıştır. Sosyolojinin temel parametreleri de çoğunlukla mekânsal bir töze sahip olmuştur.
(Kadın) Yazar
11 Ekim 2017 Çarşamba
Aynı zamanda kadın olan bir yazarın ontolojik konumu nedir? Öncelikle kendisini bir yazar olarak deneyimler: kaçınılmaz olarak bir nesne, kategori, öz –kısacası “temsilci”– olarak değil. Sanatını icra ederken vücutsuz ve görünmez olabilir. Düşündükleri, düşledikleri, kurguladıkları, inşa ettikleri üzerinden kendisini tanımlar. Böylelikle öbür insanların onu konumladıkları yerin tam karşısına konumlanır. Emerson’ı ustaca açımlarsak, hayat insanın günbegün düşündüklerinin toplamıdır.
Putin’in Son Ziyareti: Bayram Değil, Seyran Değil
6 Ekim 2017 Cuma
Ayrıca, 2012 yılından beri Irak Kürt Bölgesi’nde faaliyette olan Gazprom-Neft’in ve bölgeye yeni yeni girmeye başlayan Rosneft’in varlığı ise Rusya için diğer bir can alıcı noktadır. Özellikle de, referandum öncesi Rosneft’in Erbil yönetimi ile imzaladığı 1 milyar dolarlık doğalgaz boru hattı projesi de, Rus yönetiminin referandum konusundaki çekinceli tavrının esas sebeplerinden birini vermektedir.
TMMOB’ye Darbe Hukuku
4 Ekim 2017 Çarşamba
AKP iktidarı, Türkiye, Suriye ve Irak’daki Kürt hareketlerini sınırlamaya, Türkiye’deki siyasal-toplumsal muhalefeti savaş, ölüm ve kanla yok etmeye, otoriter İslâmcılık-Osmanlıcılık anlayışıyla toplumu tektipleştirilmeye çalışmakta; Türkiye’nin İslâmi neoliberal-muhafazakâr dönüşümünü parlamenter sistemi dışlayan bir otoriterleşme ile sağlamak istemektedir. Bugün, ölümler, gözaltılar, tutuklamalarla tarihinin en ağır felaketini gören ülke, gericiliğin, tek adam diktatörlüğünün ve faşizmin saldırısı altında yaşamaktadır.
AfD, Irkçılık, Bilinç
2 Ekim 2017 Pazartesi
Konforlu bir edilgenliğe sahip oluyoruz, zira biz zaten olması gerekeni temsil ediyoruz ve üzerimize düşenleri yapıyoruz. Bilinç olarak efendiden üstün olduğumuzu varsaydığımız için de ilişkiyi çarpık algılıyoruz çoğu zaman. Hayat düzeyinde ilişkinin ezilen tarafında olduğumuzu ıskalıyoruz. Doğrunun taşıyıcısı olmaktan duyulan bir kibir de bunlara eşlik ediyor.
15. İstanbul Bienali Üzerine Notlar
1 Ekim 2017 Pazar
Başka ülkelerden katılan sanatçıların politik işlerine nazaran bienale Türkiye’den seçilen eserlerin politik tonunun az olmasına dair şu sıralar dönen eleştirilerde bir haklılık buluyorum. Erkan Özger’in çok etkili video çalışmasını bir kenara koyarsak geri kalan sanatçıların işlerinin tonu, son yıllarda kavgalı olmadığı hiçbir sınır komşusunun olmadığı bir ülkenin hali hakkında pek bir şey söylemiyor.
Büyük Anlatılar ve Etik Yükümlülükler
29 Eylül 2017 Cuma
Büyük anlatılara alışmıştık, gizliden gizliye güven veriyorlardı ve çetin ceviz çıkmışlardı; büyük anlatıları inşa edenler, yaşasalardı, büyük anlatıların takipçiliğine soyunan ardıl kuşakların kararlılığına hayranlık duyacaklardı. Büyük anlatılar sayesinde geleceğin belirli bir yörüngeye gireceği inancı söz konusuydu; kuram olarak yazılıp çizilenler bir gün mutlaka gerçekleşecekti, ne de olsa irade aracılığıyla tarihin akışı bizi oraya sürüklüyordu.
Quo Vadis, Europa?
27 Eylül 2017 Çarşamba
Şüphesiz AB’nin nasıl bir şey olacağı veya olması gerektiğiyle ilgili tartışmalar daima vardı. Fakat bu tartışmalar daima Birlik fikrinin az çok Avrupa Kamuoyu nezdinde pek de sorgulanmadığı zamanlarda yapılıyordu. AB ve geleceği verili kabul edilerek onun nasıl evrileceği üzerine tartışmalar yapılıyordu. Fakat mevcut tartışmalar başka bir iklimde yapılıyor.
Popülizme Karşı (II): Sol-Dönüşüm Örneği Olarak Venezuela’nın Sorunları
25 Eylül 2017 Pazartesi
Venezuela’da yaşananlar ve buradaki olaylara verilen tepkiler önemli bir sorunu bir kez daha gündeme getirdi. Bu sorun Soğuk Savaş zamanlarından bu yana uluslararası alanda hep bir ikilem olarak karşımıza çıkıyor. Sorunu şu şekilde formüle edebiliriz: “Öncelikli olan nedir? Temel haklar mı yoksa kamusal yarar mı?”
Popülizme Karşı (I): Adaletin Kaçınılmazlığı
22 Eylül 2017 Cuma
Gasset’nin kitabını yazdığı yıllar Avrupa’da liberal demokrasinin gerilediği ve zarar gördüğü 1920’lerin sonu ve 1930’ların başıdır. İki savaş arası olarak da bilinen bu dönemde faşizm dünyanın pek çok yerinde güçlenmiş ve zamanın ruhunu oluşturmuştur. Bu dönemde özgürlükler, faşistler tarafından peyderpey ortadan kaldırılmış ve “tekçilik” esaslı yönetimler kurulmuştur.
İzmir’in Hafızası
20 Eylül 2017 Çarşamba
Oysa İzmir ardı sıra büyük acıların yaşandığı “9 Eylül” günü bayram eder ve böyle bayramlar sağlıklı toplum inşa etmez. İzmir’in Büyükşehir veya yangın alanının ve yangın sırasında ölenlerin kemiklerinin üstünde oturan Konak Belediyesi, o günlerin büyük acısını da anmayı düşünür mü? Sadece sağlığımıza kavuşmak için olsun, bu acıyla yüzleşmeye çok ihtiyacımız var.
İnsanın Güzelliği Geleceğe Yansıyacak
18 Eylül 2017 Pazartesi
Geleceğin daha güzel günler getireceğini savunanların gerekçeleri insan ömrünün uzaması, ömrün uzamasını sağlayan sağlık teknolojisindeki ilerlemeler, refah seviyesinin artması, bilgiye sahip olan insan sayısının artması gibi başlıklar altında toplanabilir. En azından buraya yazdığım başlıkları açarak savunulara baktığımda, daha güzel günlerin geliş sebebi genellikle teknolojik aletlerde ve bunların kullanımında artış –yaygınlık- gelişme ile ekonomik gelişmişlikle temellendiriliyor.
Buenos Aires’te Bir Anıt
14 Eylül 2017 Perşembe
2008 yılında üç seneliğine Buenos Aires’e taşındım. Her gün daha ne olup bittiğini kavrayamadan gözlerimizin önünde bir çırpıda yeni bir gökdelenin dikildiği, lüks alışveriş merkezlerinin bütün boş alanları doldurduğu, her mahallede uluslararası bir kahve zincirinin dükkân açtığı İstanbul’un aksine, Buenos Aires, o dönem küreselleşmenin beraberinde getirdiği yeniliklerden daha nasibini almamıştı.
Mücahit Bilici’yle Söyleşi: "İstibdad her zaman riyakârlığı milli bir spor haline getiriyor”
11 Eylül 2017 Pazartesi
Eli kalem tutan veya fikirle meşgul insanlar olarak düşünmenin ve daha da önemli olarak hakikatin gücüne fazla inanıyormuşuz diye düşünüyorum. Ben bir hakikatin varlığına inananların, özellikle de buna binaen söze ve fikre güven ve mesai verenlerin, hakikatin varlığına inanmayan (en başta politik) müteşebbislerin karşısında naif ve çaresiz kaldıklarını düşünmeye başladım.
Teknoloji, İnsan, Bilimkurgu
6 Eylül 2017 Çarşamba
“Hiçbir yer” anlamına gelen “ütopya” sözcüğü, Thomas More’un Ütopya adlı eserine verdiği isimdir ve buradaki anlamıyla kullanılagelmiştir. Ütopyaların ortak ilham kaynağı, insanların adil bir toplumda mutlu yaşamaya layık oldukları inancıdır. Diğer ütopyalardan (Platon’un Devlet, More’un Ütopya, Campanella’nın Güneş Ülkesi) farklı olarak Francis Bacon’un Yeni Atlantis’i bilimsel ve teknolojik gelişmeler üzerine kurulmuştur.
Böyle Bir Şey Olabilir mi?
4 Eylül 2017 Pazartesi
Binlerce insanın işinde atıldığı, gazetecilerin tutuklandığı, en basit hak arama eyleminin yasaklı olduğu, reis-i cumhurun tek racon sahibi olarak kendisini takdim ettiği şu olağanüstü hal zamanlarında bu fotoğrafın manası (anlamı değil) nedir? Bu fotoğrafın CHP üyelerine, Kılıçdaroğlu takipçilerine ve onun Adalet Yürüyüşü’nde bir umut kırıntısı arayan milyonlara verdiği mesaj nedir?
Umutsuzluk: Bir Yol Arayışı
31 Ağustos 2017 Perşembe
Öte dünyanın kapısı bir kez açılınca, etrafımda insanlar gitmeye devam ettiler. Biz bir kısım eş dost evlerin kapı önlerinde ayakkabılar görmeye, belediye otobüsleriyle mezarlıklara gitmeye, cenaze evlerine yemekler taşımaya alıştık… Babaannemden öğrendiğim usulle helvalar kavurdum arkadaşlarımın seneyi devriyelerinde. Artık “nasıldı ama cenazesi” diye konuşmaya başlamıştık, mezarlıktan kovulana kadar çalıp söylediklerimiz oldu, sefamız olsun.