Talih Pisleyen Devletten Sosyal Devlete
14 Nisan 2020 Salı
Bildiğim şu, kendini hümâ’ya benzeten, saadet dağıtan, maskelere imza atan bir “devlet” kelimesi ile public service’i veren, bir sosyal devlet’in birbirleriyle alakalı olmadıkları, eşanlamlı olmadıklarıdır. Mevzu “her ikisi de yardım götürmüyor mu işte!” diyerek geçiştirilebilecek bir şey değil; iki ayrı zihniyet, iki ayrı dünyadır.
“Evde Kalmak, Eve Sığınmak, Evden Çıkmak”
13 Nisan 2020 Pazartesi
Domestiklikle ve felsefeyle ilgili temsillere teslim olmayı reddediyorum! Evin sığınılan bir yer olarak tarifini kim yapıyor? “Hayat eve sığar” diyenlerinkini kabul mü edeceğiz yoksa Melek’in (Göregenli) “sosyal mesafe değil, fiziksel mesafe” uyarısını hatırlayarak bir başka tarifin peşine mi düşeceğiz? Şu “mal edici öznellik” lafını biraz kurcalamaya ne dersin?
Biyopolitika, Prekarlık ve Yeni Bir Etiko-Politik Alanın İmkânı Üzerine Notlar (II)
12 Nisan 2020 Pazar
Evden çalışma “ayrıcalığına” sahip olanlarla buna imkânı olmayanların arasında derin sınıfsal bariyerler inşa etmenin kendine has sakıncalarını göz ardı etmemeliyiz. Böylesi bir ayrıştırma, en başta beyaz yakalıları tümüyle işçi sınıfının dışında ayrı bir toplumsal kesim olarak kategorize etme riskini taşır ve onların emek güçlerini satma zorunluluklarını ve neoliberal zamanlara özgü “güvencesiz” ve “esnek” çalışma koşullarını, yani emekçi sınıflarla ortak paydalarını görmezden gelmemize yol açabilir.
Koronavirüs ve Günlük Hayat
11 Nisan 2020 Cumartesi
Bir “yuva”ya sahip olabilmek demek aynı zamanda günlük hayatın bir parçası olabilmek demek. Günlük hayatın olmadığı bir dünyada insandan geriye, meskûn ama yaşamın olmadığı bir yeryüzünü gezen yüzü olmayan turistler kalıyor. Koronavirüs, yüzyıllardır, ilerlemeci ve modernist zamansallığın, ulusal kimliklerin ardına sakladığı hayaletlerin artık görülmemesi imkânsız bir katılığa kavuşmasını simgeliyor –o katılık, yani günlük hayat.
Evde Kalma Hakkı
10 Nisan 2020 Cuma
Evde kalma faaliyeti, deneyimden yola çıkılarak anlaşılacak bir şeydir. Evde kalma hakkı da, kriz zamanlarında, tıpkı şimdiki gibi, bizim kendi deneyimimizden yaşamsal ve felsefi bir anlam çıkartabileceğimiz ihtimali doğurur. Ütopyanın sökün edeceği yer tam da burasıdır. Son olarak, insanların söz söyleme hakkı, eylem hakkı, evde kalma hakkı kıymetli praksisler ortaya çıkarabilir.
İmkânlar, Avukatlar, Hakikatler ve Masumiyet Karinesi
9 Nisan 2020 Perşembe
Bir beyanın esas olması, doğru olduğuna peşinen hükmedilmesi anlamına gelmez. Şüpheli hakkında bir soruşturma açılmasına yeterli görüldüğü anlamına gelir. Beyanın doğru olup olmadığı bu soruşturma ve sonrasında açılabilecek olan kovuşturma neticesinde belli olacaktır ama kadının, hatta daha genel ve ilkenin çıkış amacına daha uygun bir ifadeyle “korunmaya ihtiyaç duyanın” beyanı, iddiaların idare ve yargı tarafından dikkate alınıp incelenmesi için yeterli olmalıdır.
Aptal Durağanlık
9 Nisan 2020 Perşembe
Virüs karşısında yaygınlaşan ölüm korkusu Beckett’in yanaklarını kızartacak türdendir. Karantina altına alınan yalnızca fiziksel yaşantımız değildir, düşüncelerimiz ve duygusal hayatımız da bu süreç-te kapana kısılmıştır. Okuma listeleri yaparak bu süreci “üretici” bir biçimde geçirmeyi hedeflemek Beckett’in oyununda konuşulan diyaloglar kadar absürt gelir kulağa. Sekteye uğrayan sadece vita activa değil, vita activa ve vita contemplativa arasındaki dengenin kendisidir.
“'Sokak Seviyesinden' Girişimciliğe, Çin’de Bürokratik Egemenlik”
8 Nisan 2020 Çarşamba
Guo Wengui 2014’te ABD’ye kaçtı. Emlak zenginiydi. Parti’nin egemen çizgisine karşı eleştirel bir tutum almıştı. Hakkında rüşvet ve yolsuzluktan soruşturma açılınca kaçtı. 2016’da bütün malvarlığına el konuldu ve diğer partili milyarderler çok ucuza bunları paylaştılar. Guo Wengui ABD’de her şeyi, bütün ilişkileri anlattı. Çin’deki milyarderlerin %70’i ÇKP üyesi.
“Sosyal Devlet”in IBAN'I
8 Nisan 2020 Çarşamba
Sosyal devletin vücut bulması için yurttaşlığın vücut bulması, sosyal devletin de ancak ve ancak yurttaş olabilmiş uyruklar tarafından talep edilebileceği göz önüne alındığında sosyal devletin temelinin yurttaşlık bilinci olduğu rahatlıkla söylenebilir. Bunun aksine, uyruğun devlete ilişkin fikri bir aile reisine itaat şeklinde olduğu zaman, o uyruk kendi hakkını devlete karşı korumak yerine tüm haklarını kendi iradesinin yerine koyduğu “baba” ya devreder.
Salgınlar Çağı Yaşadığımız
7 Nisan 2020 Salı
Türk Tabipleri Birliği (TTB), COVID-19 pandemisine karşı ülkemizde yürütülen çalışmalara ilişkin değerlendirmesini ve eleştirilerini sıralayarak, gelinen aşamada, epidemiyolojik veriler ışığında belirlenecek bir süre için toplum hareketliğinin kısıtlanmasının yaygınlaştırılarak sürdürülmesine, aktif sürveyans ve filyasyonun yanı sıra, endikasyonu olan herkese test yapılmasına ve hastane tedavisi gerekmeyen hastaların izolasyonuna ağırlık verilmesine vurgu yapmaktadır.
“Her Şey Bir Rüyaymış Gibi Davranmaya Devam mı Edeceğiz?”
7 Nisan 2020 Salı
Temel kural şu: Bir meslek ne kadar faydalıysa, o kadar az kazandırır. Elbette kuralın istisnası, doktorlar. Ama bu örnekte de şuna dikkat etmek lazım: Sağlık söz konusu olduğunda, hastanelerdeki temizlik personelinin, yapılan işe en az doktorlar kadar katkısı var. Sağlık alanında son 150 yıldaki ilerleme büyük ölçüde daha iyi hijyen sayesinde sağlandı.
Jübile: Yarasalar, Pelikanlar
6 Nisan 2020 Pazartesi
Neyse ki, her seferinde AKP eliti bizi şaşırtmayı başarıyor… 30 Mart itibarıyla İstanbul, Ankara belediyelerinin öncülük ettiği yardım kampanyalarının yasaklandı ve böylelikle hayırseverlik de kolonize edilmiş oldu… Geçen yüzyılda, tekelleşme iktisadi olarak modaydı, bizde önceleri inhisar, sonraları tekel ya da Kamu İktisadi Teşekkülü denildi; post-truth çağda önemli olan sempatiyi, söylemi, temsiliyeti tekelleştirmektir…
Koronavirüs ve İklim Krizi
6 Nisan 2020 Pazartesi
Korona, iklim krizi ile mücadele için hayırlı bir musibet olur mu? Zizek ve başkaları, koronanın, herkesi -zaten 2008’den beri yaşadığımız- krizin nedenleri ve aşılması konusunda bir tercihe zorlayacağı konusunda ümitvar beyanlarda bulundular. Aynı iyimserliği iklim politikaları için sürdürebilir miyiz? Gençlerin iki yıllık hareketliliğinin iklim acil durumu konusunda yarattığı duyarlılık, covid-19 ile güçlenir mi, yoksa tersi mi olur?
Pandemi, Mülteciler ve Sivil Toplum
5 Nisan 2020 Pazar
Bu ülkede binlerce yaşlı mülteci var, bunların bir kısmı ailelerini, akrabalılarını savaşta yitirdi, bir kısmının çocukları, bu ülkede insanca ve güvenli bir gelecek umutları kalmadığı için onları geride bırakıp Avrupa’ya gitti. Bir kısmı ülkelerinden doğdukları topraklardan uzaklaşmayı istemedikleri için burada kadılar. Şimdi bu yaşlı insanlar yaşadıkları evlerde tek başınalar ve onlara sokağa çıkma yasağı var, bu yüzden günlük ekmeklerini dahi alamaz durumdalar.
Bir Toplumsal Değişimin Aracı Olarak Covid-19: Salgın Sonrası Üzerine Spekülasyonlar
5 Nisan 2020 Pazar
Gündelik sosyal ilişkilerden tüketim kültürüne, tekniğin kullanımından ekonomiye, eğitimden sağlığa, eğlenceden sanata kadar gündelik yaşamımıza yönelik ileri sürülebilecek varsayımlara bakıldığında ilk etapta söyleyeceğimiz şey gündelik rutin yaşamımızın radikal bir şekilde sarsıldığını görüyoruz. Bu müthiş sarsılmadan sonra her şeyin tekrar normale dönmesi -ki normalimiz de problemli sayılır- biraz zaman alsa da çok uzun sürmeyecektir.
Annie Ernaux’nun Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a Açık Mektubu
4 Nisan 2020 Cumartesi
“Devlet parasını sayıyor, biz ölüleri sayacağız” haykırışına kulaklarınızı tıkadınız. Devletin yükümlülüklerinin azaltılmasını, kaynakların en uygun şekilde kullanılmasını, harcamaların düzenlenmesini öğütleyen, içinde insanın olmadığı bir teknokrat jargonu içinde gerçeği boğanların sesini dinlemeyi tercih ettiniz. Ama şimdi bakın, esas olarak kamu hizmetleri şu anda ülkenin ayakta kalmasını sağlıyor: hastaneler, milli eğitim ve onun düşük ücretle çalıştırılan öğretmenleri, elektrik idaresi, posta, metro ve devlet demiryolları.
Mahpusta Korona
4 Nisan 2020 Cumartesi
Bütün görevden alınan belediye başkanlarına olduğu gibi en üst sınırdan ceza kararı veren mahkeme, kadının sağlık durumunu gözeterek, yurtdışı yasağı şartıyla tahliyesine de karar veriyor, “özgün durumunu gözettik” diyerek. Bu “özgün durum”un içinde koronavirüs yok. Müvekkile kıymet vermediği gibi koronavirüse de kıymet vermiyor mahkeme.
Covid-19, Yoksulluk ve Sosyal Yardımlar: Durum ve Öneriler
3 Nisan 2020 Cuma
Covid-19 sürecinde, ihtiyaç sahiplerini işgücü piyasasına katılımları ve nakit varlıklarından bağımsız olarak kavrayan bir kamu yönetimi ve sosyal politika anlayışı zorunluluğu kendisini belirgin bir biçimde gösteriyor. Refaha erişim ve risklerin tazmininde, mal ve hizmetlere erişimde piyasa ve çalışma/ücret geliri bağımlılığını sınırlandıran bir yaklaşıma ve devletin sosyal niteliklerinin bu yönde yapılanmasına her zamankinden daha çok ihtiyaç var.
Salgının Kroniği, Kroniğin Salgını: Toplumsallığın Koronerinde Bir Corona (IV)
2 Nisan 2020 Perşembe
Sağlık emekçileri için maske, eldiven, siperlik, önlük gibi kişisel koruyucu ekipman (ki bu hususta gerçekçi bir veri, SES ile TTB’nin yürütmüş olduğu anket çalışmasıdır) yeterli nicelikte ve standartta temin edilmediği gibi, “pandemi hastanesi” statüsündeki özel hastane işletmelerinin bir adım daha ileri giderek, “hasta kaçmasın” diye maske takılmasını dahi istemediği, dahası işten atmakla tehdit ettiği vaki idi.
Salgın Günlerinde Dikizlenme Günlüğü
1 Nisan 2020 Çarşamba
Salgınla mücadelede, ki E. Macron, B. Netanyahu gibi çoğu ülke lideri bunun terörizmle mücadeleyle eşdeğer olduğunu telaffuz etti, kullanılan bu yöntemleri nasıl anlamlandırabiliriz? Sanırım meseleye, yeni sağın güvenlik politikalarının ana şiarı olan “suçla savaş” ve dolayısıyla da polisiye tedbirlerin artırılması ve toplumun suçludan korunması anlayışı temelinde bakmak, tartışmayı daha geniş ve bütünlüklü bir çerçevede yapmamızı mümkün kılar.
"Kepengi İndiririz ama Boyun Eğmeyiz": Covid-19 İzolasyonunda Toplumsal Direniş
31 Mart 2020 Salı
Salgın ile mücadele olağanüstü halinin meşrulaştırdığı otoriterleşmiş yönetimlere karşı dijital örgütlenme ve düşünsellik, bir önceki dönemin direnişleri ile devamlılık içinde kuruluyor. Bunun en önemli ayağı ise sağlık çalışanlarının direnişi. Bu direnişin ucu Nicolas Sarkozy’nin başkanlık dönemi olan 2009’a kadar uzanır. 28 Nisan 2009 günü, bütün hastane çalışanlarının sendikalarının katıldığı büyük bir yürüyüşle, hastane reformu yasa tasarısı ile kamu hastanelerinin şirketleşme mantığına peşkeş çekilmesi protesto edilmişti.
Salgının Kıskacında Ölüm ve Veda
30 Mart 2020 Pazartesi
Ötekinin ölümünün ve bu bahisle yaşamınını, öteki binlerce kilometre ötede bile olsa, beni nasıl da ilgilendirdiğini barizleştiriyor. Bu virüsten belki bir kısmımız kaçabiliriz, fakat bu barizleşmenin tesirinden kaçabilir miyiz? Ya da kaçmalı mıyız? Yoksa bu tesirin bizi içine çektiği yaralanabiliklerimizden/noksanlıklarımızdan neşet eden müşterekliğe/dayanışmaya mı bırakmalı mıyız kendimizi?
Yeryüzü Pireleri: İnsanlar
30 Mart 2020 Pazartesi
Eşitsiz bir dünyada yaşadığımız gerçeği kimisi için salt kullanışlı bir retorik malzeme olmayı sürdürürken kimileri için de acı, katı bir gerçeğin her an hissedildiği, yaşandığı bir durum olmaya devam ediyor. Ülkeler arasındaki farklılıklar, büyük kentlerin korunaklı-elit semtleriyle yoksul varoşların-gettoların arasında görülenler gibi çıplak, keskin iki ayrı dünya gerçeğine işaret ediyor.
Salgın ve Etik
29 Mart 2020 Pazar
Tıpta kaynaklar her zaman sınırlıdır ve sınırlı kaynakların kullanımı konusu gündeme geldiğinde yol gösterici olabilecek ilke ve argümanlardan yararlanılır. Konu ile ilgili etik ilkeler sınırlı tıbbi kaynakların adil dağıtımı (adalet ilkesi) ve yararlılık ilkesi olacaktır. Hangi hastanın öncelikle tedavi olacağına karar verme yöntemi olarak triaj ilkesi, savaş meydanlarında keşfedilmiştir.