İmgeler ve Sözcükler: Dünyayı Sabuklayan Film
3 Mart 2019 Pazar
Sinemanın sınırlarında gezinen ya da o sınırları genişleten İmgeler ve Sözcükler, geleneksel görme ve yorumlama biçimlerini zorlayan bir film. Diğer bir deyişle İmgeler ve Sözcükler, sinemaya dair uzlaşımsal içerikler, üsluplar, kanaatler, tarzlar içerisinde yapılandırılan izleyicinin bakışına yabancı bir yerde konumlanıyor. Benzer uzlaşımsal biçimler içerisinde şekillendiği düşünüldüğünde, yorumcunun bakışının da filmi garipseyeceği söylenebilir.
Manves City: Büyüsüz Gerçekçilik ve Görünmeyen Sınıfın Dönüşümü
3 Mart 2019 Pazar
Türk edebiyatında büyülü gerçekçilik ise Latife Tekin ve Nazlı Eray ile anılmaya başlamıştır. Annesinin ölümü üzerine yazdığı Sevgili Arsız Ölüm romanı ve ardından Berci Kristin Çöp Masalları, edebiyat dünyasına yeni atılmış Latife Tekin’i büyülü gerçekçilik ile özdeşleştirmiştir. Daha sonra bu tarzı kullanmayı bırakmış ve post-modern anlatı özelliklerini kullanmaya başlamıştır.
Oscar’lık Bir Hikâye: Latin Amerika’da Hizmetçi Olmak
28 Şubat 2019 Perşembe
Filmde yerli bir hizmetçi olan Cleo’nun yaşadıklarına tanıklık ediyoruz. Her sabah herkesten önce kalkarak işe koyuluşunu, evin çocuklarını kendi çocuklarıymış gibi şefkat ve özenle uyandırışını, herkes uyuduktan sonra kendine kalan zamanı mum ışığında diğer hizmetçiyle fısıltıyla (anadili olan Mixtec dilinde) konuşarak geçirmesini ve ne kadar çalışırsa çalışsın azar işitmekten kurtulamayışını izliyoruz.
Vietnam’dan Oymalı İki Tüfek
27 Şubat 2019 Çarşamba
Le Biraderler katıldıkları sergilerde Batılı gazetecilere ülkeleri hakkında hep hesap vermek zorundadırlar. Eğer Batılı değilseniz dünyanın neresinden olursanız olun, ülkenizde olan bitenden sorumlu tutulur ve sorulara yanıt vermek zorunda kalırsınız. Le Biraderlere de gazeteciler biraz kinayeli bir şekilde nereli olduklarını sorarlar. Akılları sıra hâlâ aralarında sosyoekonomik farklılıklar bulunan güney ve kuzey ayırımıyla ilgili polemik yaratacaklardır.
Beden, Özne, Faillik: İkinci Dalga Feminizme Post-Yapısalcı Eleştiriler
26 Şubat 2019 Salı
İkinci Dalga feminizmin cinsiyetler arası toplumsal ilişkileri açıklamak için yararlandığı patriyarka kuramına yönelik eleştirilerle birlikte düşünülmemesi imkânsız olan beden, özne ve faillik kavramları, özellikle post-yapısalcılık ve post-yapısalcılıktan ilham alan feminist düşünürler tarafından eleştirilmiş, kavramlara dair yeni perspektifler geliştirilmeye çalışılmıştır. Feministler Batı kültürünün heteroseksist, patriyarkal ve ikili karşıtlıklara dayanan, derin hiyerarşilere bağlı olarak varlığını sürdüren karakterini sorgulamış, tanımlamış ve eleştirmiştir.
Ölüm Fikrinin Öğrettikleri
25 Şubat 2019 Pazartesi
Tıpkı bir gün öleceğini bilerek yaşayan insanlar gibi, toplum olarak da uygarlığımızın sonunun er ya da geç geleceğini ve bu sondan kurtulmak için hiçbir şey yapamayacağımızı anlamamız elzem. Ancak, insanların, bir gün öleceği gerçeğini yaşamını daha nitelikli hale getirmek için kullanması gibi, uygarlık olarak da, bize tanınan süreyi daha nitelikli, insani ve yaşanabilir hale getirme gibi bir sorumluluğumuz var.
Yargıda Beka Kaygısı
22 Şubat 2019 Cuma
Osmanlı’nın güç kaybetmesiyle oluşan “vatan elden gidiyor” duygusu, son dönem Osmanlı aydınlarından bu yana etkisini hiç kaybetmemiştir. Gerek Tanzimat ve Meşrutiyet düşünürleri gerek Türkiye’nin kurulmasının ardından her görüşten birçok düşünür, devletin nasıl güçlendirileceği, devletin nasıl kurtarılacağı, bütünlüğünün nasıl korunacağı sorularına, bu soruyu düşüncelerinin merkezine yerleştirerek, cevap aramışlardır.
Psikoz Denilen ve Kimisi Halihazırda Cevaplanmış Birkaç Soru
21 Şubat 2019 Perşembe
Dünyadaki hayatın çok hızlı değiştiği bir yirmi beş yıl yaşadık, değişimin itici gücü de teknoloji oldu, hem toplumsal evrim hem de teknolojik evrim durulmuş gibi görünüyor, gerçi buradaki dinamikler havaya fırlatılan bir topun en yüksek noktasına ulaşmasına benziyor olabilir, yani top düşüşe geçebilir ve potansiyel enerjisi en yüksek seviyede demektir. Geride kalan değişim esnasında ve sonrasında gerçeklik kabullerimize, gözlük kavramlarımıza ne oldu?
AKP ve Hayvan Hakları: “Piyasayı Balans Etmek”
19 Şubat 2019 Salı
Hayvan hakları mücadelesinin iktidardan bu konuda beklenti içine girmesi çok anlamlı değil. Her şeyi “maddiyata” tahvil etmiş iktidarın bu tür “lüks”lere kendiliğinden kulak kabartma ihtimali yok. AKP’nin “bizim medeniyetimiz…”i sadece söylem düzeyinde kalıyor. Bunu zorlayacak bir dinamik ise ne parti içinde ne muhafazakâr kitlelerde mevcut.
Richard J. Bernstein ile Söyleşi: Şiddetin Düşünsel Yaşamı
18 Şubat 2019 Pazartesi
Oysaki çok daha önemli bir husus var: Tarihin bir döneminde şiddet olarak görülmeyen ama bir başka döneminde şiddet olarak değerlendirilmesi gereken davranış biçimleri. Klasik bir örnek vereyim. Çoğu insan Franz Fanon’un Yeryüzünün Lanetlileri eserini devrimci şiddetin övgüsü olarak yorumlar. Bense bunun yanıltıcı bir yorum olduğunu düşünüyorum.
Afrikalı Futbolcular ve Koloni-Sonrası Düşünürler
15 Şubat 2019 Cuma
Saha içindeki dizilişleri, sıradüzeni bozmaya meyleder. Afrikalı futbolcu gibi, kaleciden aldığı topla tüm sahayı katedebilir. Her zaman akılcı oyunlar kurmadan, belirsiz, olumsal bir davranışla, karşı takımın derinliği içerisine karışabilir. Sistemi, yapıyı ihlal eden, kâğıt üzerinde tasarlanmış akılcı planları bozmaya açık bir başkasının varlığından haberdardır; çünkü bu başkası kendisine çok benzer.
Şehri Okumak
13 Şubat 2019 Çarşamba
Sabah işe nasıl gidiyorsunuz? Akşam eve nasıl dönüyorsunuz? Peki nereden nereye? En son ne zaman yaptığınız bir yolculuğunuzun hikâyesini hatırlıyorsunuz? Vagonların arkasından koşan çocuklar, tepelere doğru yapraklarının rengi değişen ağaçlar, vapurun arkadan çıkardığı beyaz dalga köpürmesi, rüzgârda eteği uçuşan kadının mahcubiyeti, geçtiğimiz yerden el sallayan yabancılar…
"Tekliğin Türküsü”: Zamanın Eskitemeyeceği Bir Kitap
11 Şubat 2019 Pazartesi
Hayatı paylaşmanın hakiki belirleyiciliğine bu denli inanan ve inandığı her şeyi hayatın kuvvetiyle ve iştahıyla sahiplenen Sevgi Soysal’ı anlatmak için kendi cümlesinden daha etkili ve kapsayıcı bir tanımlama bulunabilir mi? Hayatın emekçisi o. Şimdilerde sürmekte olan hayatın duran, duraklayan, eksilen ve eskiyen varlığının üzerinde hâlâ parıldayan savaşçısı.
Venezuela’da Karşı-Hegemonya: Yenilmeye Mahkûm bir Mücadele mi?
7 Şubat 2019 Perşembe
Devrimi radikalleştirmektense iktidarını sağlamlaştırmaya çalışan ve sınıf çelişkilerinin daha da keskinleşmesine yol açan Maduro bu yolu sonuna kadar açmış oldu. Bugün Maduro’yu eleştirmek, ABD müdahalesini meşru göstermenin değil, Venezuela deneyiminden ders alınarak karşı-hegemonya potansiyeli taşıyan devrim olanakları üzerine düşünmenin bir yolu olarak gündeme gelmeli.
Umut Kaldığı Yerden…
6 Şubat 2019 Çarşamba
Sezgilerden söz edildiğinde Bloch’un ve eserinin akla geliyor olması ne kadar şaşırtıcı olabilir ki? Adorno’nun “kavramın büyüden arındırılması” diye tanımladığı şeyin tam tersidir Bloch’un bize bıraktığı düşünce mirası. Bu dönüşümün kesin sonuçlarını ancak tahmin edebiliriz. O yüzden yaşadığımız günlerin bize taşıdığı, her an algı kapılarımızı zorlayan görüntüler ve sesler çağlayanı, bir masal duygusunu da beraberinde getiriyor.
Transit: Çoktandır İçinde Bulunduğumuz Cehennem
4 Şubat 2019 Pazartesi
Transit, istisnanın norma dönüştüğü, tehlikenin form değiştirdiği ve geçmişin çok da geride kalmadığı bir bugün kurar. Korktuğumuz şeylerin gelişi kâbuslarımıza benzemez, her şey apaydınlıkta gerçekleşir. Işık o kadar gözümüzü almıştır ki uzun süredir içinde yaşadığımız cehennemin farkında değilizdir.
Vaporwave: İnternet Çağının Distopyen İlahileri
30 Ocak 2019 Çarşamba
Müzik, insan soyuna her ânında eşlik etti. İki ayağının üzerinde durmayı beceren ilk insansı, elinde sımsıkı tuttuğu, korkunç bir cinnet içerisinde oraya buraya savurduğu dalın, çürümüş bir ağacın gövdesinde çıkardığı manasız gürültüye hayrandı. Babil’de kurban sunmakta olan bir rahip, davulların gümbürtüsüyle tanrılar karşısında haşyet ve tarifi imkânsız bir hürmetle ürperiyordu.
İnsanın İnsaniyetsizliği
28 Ocak 2019 Pazartesi
Dünya bu insaniyetsizliğin egemenliği, tahakkümü ve yargılaması altındadır. Bu durum ya da gelişme bir zaman sonra özellikle felsefeyi -başka disiplinlerle arasında gittikçe açılan mesafeye de bağlı olarak- doğrudan ve tamamen aklın ve tabii tekniğin, doğal olarak otoritenin alanında kalan bir şey haline de getirmiş ya da buna yol açmıştır.
“Bu İtin Sahibi Kim?”: Hayvanların Yeri, Aidiyeti ve Sahipliği Sorunu
25 Ocak 2019 Cuma
Yalnızca hayvanseverlerin değil, tüm mahalle sakinlerinin ihtimamıyla yaşayabilecek canların. Sokak hayvanları sadakacı değil, hak sahibidir. Bizden önce de burada olmaktan gelen, yaşıyor ve duyumsuyor olmaktan, kırılgan ve korunmaya muhtaç olmaktan gelen hakları var. Hayvanların sahibi değiliz. Belki de en iyi ihtimalle, başları sıkıştığında, yaralandıklarında, hastalandıklarında, acıkıp susadıklarında başlarını uzattıkları, arkadaşları, komşuları, yoldaşlarıyız.
Acı Verici ve Anlamsız: Brexit
24 Ocak 2019 Perşembe
İnsanların hayatları, işleri vb. için verilen bir mücadeleyi siyasi bir oyuna, bir kampanya slogan savaşına indirgemek alçakça bir tutum. Hemen hemen her demokratik seçimde bu yapılır fakat Birleşik Krallık’ın AB üyeliği gibi kritik bir konuyu bu düzeyde yürütmek herkes için acıverici bir süreç olmaya devam ediyor.
Ataç ve Liyakat
21 Ocak 2019 Pazartesi
Ataç, dili Türk milliyetçiliğinin bir yönü olarak görmüyordu. Dilimize yerleşen kelimeleri ve devrik cümledeki ısrarı onun olgun girişimleriydi. Fakat ben Ataç’ı asıl şundan dolayı liyakatli bulurum. O da eleştirmen sorumluluğu… Şöyle ki, var olanı kâfi bulmayıp kendi birikimi vasıtasıyla üretmiştir. Ayrıca onun “doğruluğu” da liyakatinin bir çeşit özüdür.
Kötü Tesadüf: Sovyet Rusya’da Edebiyatçı Olmak
20 Ocak 2019 Pazar
Şansa ya da şansızlığa inanmıyor olabiliriz ama güzel ya da kötü tesadüfler, iyi ya da kötü karşılaşmaların gerçek olmadığını düşünmek pek mümkün değil. Bu anlamda Rönesans İtalya’sında bir sanatçının mekân ve zamanla iyi bir karşılaşması olduğunu söyleyebilirken, Ortaçağ Avrupa’sında heterodoks bir inanan ya da 1915 Osmanlı İmparatorluğu’nda bir Ermeni için aynı şeyi söyleyemeyiz.
Tuhaf Neşe
18 Ocak 2019 Cuma
Neoliberal politikalar bir taraftan işçinin, çalışmanın anlamını ve zamanını dönüştürürken diğer taraftan işsizliği yaygınlaştırıp mekânı dönüştürüyor. Kapitalist bir evrende işsizliğin ortaya çıkardığı etki ve zaman ikilidir: Zaman, işsizliğin, yani güneşin görüldüğü pazartesilerin aylak zamanı ile sıkıntının ve yoksulluğun acılı zamanı arasında bölünmüştür. Dolayısıyla Güneşli Pazartesiler’in işten çıkarılan işçileri açısından zaman dönüşmüştür.
Demek Sevilmek, Eskiden de Eksikti!: Gökçer Tahincioğlu’nun Mühür’ü
16 Ocak 2019 Çarşamba
Hayatın, içerdiklerimiz ve içerimize aldıklarımız kadar, dışladıklarımız ve dışaırda bıraktıklarımızdan da oluştuğunu söylemeye çalışıyorum. Mühür vurduklarımız kadar, mührü açtıklarımız. Hayatın tekil bir anlamının olmamasından, aynı anda hem karmaşık hem uçucu, hem buruk bir sıradanlığa sahip olmasındaki efsundan bahsediyorum. Bu yüzden içerdiklerimizin yanı sıra, dışladıklarımızın da bir söz ve can gücü var.