Hangisi Sandalye?
27 Mart 2021 Cumartesi
Kosuth’un çalışması, kavramları bir araya getirmesi açısından oldukça önemli. Burada görsel, sözlü ve nesnenin diline yönlendiren bir durumla karşılaşılır. Sanatçı üç farklı durum yoluyla, sandalye kavramını sorgulatmaktadır. İzleyiciyi, dil ve sanat arasında olan benzerlikler ile karşılaştırır. Kavramsal olması ve bunun sorgulanması, sunum üzerinden gerçekleşir. Bir düşünce üzerinden, kavram yönüne yaklaşıldığı görülür ve bu oluşum üzerinden anlam üretimi sorgulaması yapıldığı çok açıktır.
Bir Çehov Haritası: Kaçış Çizgileri
14 Şubat 2021 Pazar
Öykü karakterlerini sarıp sarmalayan bir tür Hamlet kararsızlığı ile farklı yaşam ve uzam tasarımlarına dönük arzuyu kovalayan bir düzlemin, aynı anda tüm yerleşikliği yıkmaya dönük şiddettin yoğunlaştığı bir duygu ya da kaçış haritasıydı Çehov’da olan. Layeski’nin, Salamon’un ve de Nikitin’in bir Kafka böceğine (“Gregor Samsa”) dönüşemeyecek kadar sabit “oluş”larını, bu sabit “oluş”a eşlik eden mekân/manzara açılımlarını ayırt edici yere koymamız gerekiyor.
Telaffuz Hatası mı, Türkçeyi Bilmemek mi?
13 Şubat 2021 Cumartesi
Burada verdiğim yanlış telaffuz örneklerinin hiçbiri "münferit" hata değil. Burada anmadığım daha nice yanlış var. Ben sadece aklımda kalanları anıyorum. Bu derde bir çare bulunabilir mi? İlkokuldan liseye kadar yıllarca okutulan Türkçe derslerinde dilbilgisi konusunun önemli bir yeri vardır. Bu derslerde dilbilgisi kuralları öğretilir, ama doğru telaffuz diye bir şey yoktur müfredatta.
Atatürk’ün Tercihi “Kuvvetler Birliği”, Elhak Rousseau’nun da Öyle! O Zaman Atatürk Otomatikman Rousseaucu mu Oluyor?
13 Şubat 2021 Cumartesi
Tartışma şurada: Atatürk kuvvetler birliğini savunurken, bu savunusunu desteklemek için genel olarak fikirlerden, fikir adamlarından söz ediyor ve bu arada ismen Jean-Jacques Rousseau’yu da anıyor. Anıyor anmasına da, destek almak için değil de, îtiraz etmek için anıyor. Çelişki mi? Evet, öyle. Kuvvetler birliğini savunan Atatürk, biraz düşünce tarihi okumuş herkesin bildiği gibi kuvvetler birliğinin teorisyeni olan Rousseau’ya karşı çıkıyor. Oysa övmesi gerekmez miydi?
Bizim Daha İyi Bir Hikâyemiz Var
12 Şubat 2021 Cuma
Bu konjonktürde vatandaşın en az ihtiyacı olan şey düşmanlıkları körükleyecek siyasetler. Bilakis ülkeyi bu siyasal bataklığın kokuttuğu yönündeki yargıların sesini ise daha güçlü duyuyoruz artık. Bu yüzden de mesele simgesel düzeyde Boğaziçi Üniversitesi özgüllüğünü geçmiş durumda. Tek adam rejiminin işleme pratiklerinin dirençle karşılaştığı her alanda insanlar kendi hayatlarındaki doneler üzerinden bir ünsiyetle bağlandı Boğaziçi direnişine.
"Türkiye’de Antropoloji" Derken
11 Şubat 2021 Perşembe
Küresel planda antropoloji nasıl ki sömürgeciliğin gölgesinde/güdümünde doğup bir asır içinde sömürgecilik karşıtlarının âdeta bir silahı yahut kalkanı haline gelmişse, Türkiye planında da bir devlet projesi olarak doğup, bir asrı bulmadan toplumun devlete karşı bir direnme ve nefeslenme sahasına dönüşmüş durumda. Nitekim, Türkiye’de ‘’namlunun ucunda’’ sayılabilecek iki temel kesimin -kadınlar ve Kürtler- antropoloji çalışmaları içinde gittikçe daha fazla yer tutması boşuna değil.
Siyasete Bir Kez Daha Musallat Olan Gençliğe Dair
10 Şubat 2021 Çarşamba
Hal böyleyken Boğaziçi öğrencileri iktidar nazarında “kökü dışarıda” sapkın ve teröristler iken, muhalefetin gözünde “dışarıya kaçabilecek parlak zihinli” mühendis ve münevverlerdir. Öğrenci hareketlerine elitlik ya da şımarıklık yaftası yapıştıranlara musallat olan böylesi bir kaçış paranoyası, hapishane muhafızlarının zihinsel dünyasını andırmıyor mu sizce de?
Kayıp Kamusallığın İzinde: Mahremiyet, Gizlilik ve Kamusallık Üzerine
8 Şubat 2021 Pazartesi
Toplumsal sorunlara dair güzel bir manifesto yazmak kendine ait bir odayı ve zamanı gerektirir. Mahremiyetin tersine gizlilik, politik ve kamusal hayata ait değildir. Gizlilik daha çok politik ve kamusal hayattan kaçmayı imler ama bunu da çoğu durumda mahremiyet maskesini takarak yapmaya çalışır. Bu haliyle, gizlilik belki de daha ziyade maddi hayata ve ekonomiye ait bir kavramdır.
Açığa Satan mı Açıkta Kalır, Yoksa Biz mi?
7 Şubat 2021 Pazar
Talep edilmesi gereken gerçekliğe geri dönülmesidir. Türev piyasalarını, döviz işlemlerini, borsayı ve hülasa tüm finansal işlemlerin vergilendirilmesini talep ederek işe başlayabiliriz. Yediğimiz içtiğimiz her şey vergilendirilirken finansal piyasaların sahipleri istediklerini neredeyse hiçbir maliyete katlanmadan elde etmektedirler. Binde birlik finansal işlem vergisi bile dünya çapında yüz milyarlarca dolarlık vergi geliri demektir.
Ete Kemiğe Bürünemeyen İsyan ve Türkçe Rap
6 Şubat 2021 Cumartesi
Bugün Türkçe rapin kullandığı dil ile kıyaslandığında bu şarkıların oldukça masum olduğu söylenebilir. Türkçe rap dilin sınırlarını zorlamayı, farklı dilleri Türkçe ile birleştirmeyi, konuşma dilini Türkçeye yansıtmayı, tekil dilin iktidarını sarsmayı önemsiyor. Türkçe rap her sözcüğün ve duygunun, hatta bazen bir ünlemin/inlemenin/sesin bile müziğe taşınabileceği bir düzlem oluşturmuştur.
Cehennemde Bir Yabancı
5 Şubat 2021 Cuma
Evet, Saul Ausländer’e hayat veren kişi Covid-19’un kıyıcılığının doruklara çıktığı New York “cehennem”inde evde kendini karantinaya alıp salgının bitmesini beklemek yerine ambülans görevlisi olarak çalışmayı ve salgında ölen insanların cesetlerini yıkamayı kendine vazife edinen Géza Röhrig’den başkası değil. Gerçek hayatla kurmaca arasındaki bu insicam bize ne anlatıyor? Yaşamaya dair bir bütünlük arayışını mı?
AKP: “Tabela Partisi”ne Doğru
4 Şubat 2021 Perşembe
“2017 Mayıs” eşiğinden atlanıp “2018 Temmuz” kapısından geçildikten sonra, artık, bir kurumsal kişilik olarak, bir siyasal özne olarak, bir siyasal örgütlenme olarak Adalet ve Kalkınma Partisi’nden söz etmekte zorlanırız. Parti elbette hukuken vardır; görünen o ki, üye sayısı da artmaktadır. Lakin üye sayısındaki artış, onun “halen” siyaset üreten bir kurum, bir “örgüt” olduğu anlamına gelmemektedir.
Dost versus Tüccar
2 Şubat 2021 Salı
Tüccar için insanlar, genellenebildiği ölçüde nesnedir. Genelleme, satılan malın parasal değeri tarafından yapılır. Tüccarın gözünde büyük değer eşitleyicisi olan para karşısında tüm şehir halkı genel bir niteliğe bürünür. Halka karşı nesnel bir mesafesi olan yabancı sayesinde genelleme ve bilim buradan filiz verir.
Modanın Nefes Kesen Tarihi
1 Şubat 2021 Pazartesi
Kıyafetler antik çağlardan beri ait olunan sosyal sınıfla ilişkili olmuşlardır. Örneğin Antik Yunan’da ipek veya pamuklu kumaştan yapılmış kıyafetleri giymek varlıklı kesimlerin sahip olduğu bir ayrıcalıktı. Orta Çağ’da köylüler ucuz ve kötü kumaşlardan yapılma kıyafetleri giyiyorlardı ve mevcut imkânlarıyla çoğu zaman sadece bir takım kıyafetleri oluyordu.
Çerkeslik Kendi Arasında, Çerkeslik Çerkeslerin Ötesinde
30 Ocak 2021 Cumartesi
Hafızam Çerkesçe’nin önemli bir tesire sahip olduğunu iddia edeceğim. Buradaki tesir ulus inşa süreçlerinin bir safhası olarak başka milletlerin mensuplarını kendisininkine çekme çabalarıyla ilişkili değil. Ama çalışma, geride kalan yüz elli yıllık sürecin sonunda bir kimlikten diğerine doğru gerçekleşen “ittiriş” ve “kaktırışların” muhasebesini teşvik etmesiyle tesirli.
Bernie Sanders Dalgası
29 Ocak 2021 Cuma
Bugün sosyal medyadan çekinen bir sürü kurum varken, ikon haline gelen sıradan bir fotoğraf yarın bambaşka eylemlerin sözsüz sloganı haline gelebileceği gibi Sanders ile başlayan internet popülerliği dalgasının başta Z kuşağı olmak üzere birçok insanı etkilediğini de göz önünde bulundurursak, gelecek günlerde, politik kimliklerin sosyal medyada gündem olmak için bin bir türlü eylemde bulunma olasılığı biraz akıllarımızı kurcalıyor.
Evin Reddinin Reddi
29 Ocak 2021 Cuma
Evin, nimetlerini bizi dışarıya kapatmak pahasına sunduğunu, “başka evlere ve evsizlere, sokağa, dünyaya kapatarak, onlardan korkmaya alıştırarak” güvenlik sağladığını öne süren Birkan, evi iki boyuttan ibaret saymak hatasına düşer. Oysa evin ne gerçekte ne de mecazen güvenlik sağlama yükümlülüğü üstlendiğini, üstelik eve güven(lik) atfedenleri de yeri gelip acı imtihanlardan geçirebildiğini hiç değilse feminist bilincimiz bize hatırlatır.
Koronavirüs ve Aydınlanma
28 Ocak 2021 Perşembe
Dinî hareketlerin ve bilime olan güveni sarsmaya çalışan hareketlerin yükselmesi karşısında Aydınlanma’yı savunmak önem taşıyor. Murphy’nin pandemi ile mücadelede Batı’nın başarısızlığını Aydınlanma’nın iflası olarak sunmasını da bu bağlamda değerlendirmek gerekiyor. Bunu yaparken hangi Aydınlanma sorusunu sormak ve radikal Aydınlanma’yı savunmak lazım. Ilımlı Aydınlanma’yı da savunmak lazım ama bunu yapabilmemiz için onun safralarını atmak gerekiyor.
Bir Yanım Deryada Çalkanır Şimdi: Mustafa Suphi
27 Ocak 2021 Çarşamba
Mustafa Suphi Türkiye sosyalist hareketinin kurucu babası. Bu kesin, bunun yanında kesin olan bir temel nokta daha var. Kurucu baba tanımını mümkün kılan fikir ve eylemlerin bu tanımı yapacak çapta ve açıklıkta bilinmiyor olması. Suphi’nin fikir ve eylemleri üzerindeki bilinmezlik tarihle ilgili bir durum olmaktan öte politik bir mesele gibi görünüyor.
Öldürücü Merhamet ve Hayvan İstismarı
26 Ocak 2021 Salı
Hayvanlara karşı istismarın önlenmesi yönünde atılacak adımlar, Türkiye'de toplumsal bir sorun olan istismarın yasal düzenlemelerle önüne geçilebilmesi için eminim ki tartışma ortamı yaratacaktır/yaratmalıdır. Zira istismar kolektif bir suçtur ve bu suçtan her bir birey sorumludur.
Pandemi, Adaptasyon Çabaları ve Fragmanlaşan Beden
25 Ocak 2021 Pazartesi
Mutfakta geçen zamanın artması ile çoğu zaman çamaşır asılan balkonların çiçeklenmesi, dışarıdan gelecek toksik olarak görülen her türlü ötekinin nasıl bir konumda duracağı öznenin adaptasyonlarını işaret ediyor. Aslında eve bir dönüş yok, bu bir kapanma ve burada habitusun sirayet edeceği yüzeyler kendilerini görünür kılıyor. Bu da özne-mekân arasındaki ilişkiselliği düşündüren fragmanları her gün tekrar tekrar üretiyor.
Şu Amerikan Faşizmi
24 Ocak 2021 Pazar
Yıllardır bilim insanları, Donald Trump'ın "X" kalitesine sahip olduğunu ancak "Y" kalitesine sahip olmadığını iddia ettiler. Bu akademisyenler, faşizmin savaş ve soykırımla sonuçlandığı en kötü örneklere baktılar ve faşizmin iktidara gelmeden önce veya takipçi kazanmadan önce neye benzediğini düşünmek yerine, karşılaştırma noktası olarak en kötü durum senaryosundan başladılar. Peki, özünde faşizm nedir?
İlhan Başgöz İçin: Toprağınıza Hoş Geldiniz Hocam!
23 Ocak 2021 Cumartesi
Bu kaosun ortasında, devlet dersinden kalan çocuklardandır İlhan Başgöz. Boratav’ın öğrencisi, asistanı olması hasebiyle DTCF’den gönderilir, yukarıda anlattığım gibi Köprülü ağırlığını koymasa belki doktora derecesi bile tehlikeye girecektir. O yıllarda, yani 1940’larda Türkiye’de doktoralı insan parmakla sayılırken, üstelik bu doktora Boratav gibi alanın bir deviyle genç Türkiye’nin bir kurumunda yapılmışken, Tokat Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak sürülür İlhan Hoca.
Ekonomi ve Planlama
22 Ocak 2021 Cuma
Özellikle son otuz-kırk yıldır başatlık kazanan “kısa vadecilik” (short-termism) illetinden kurtulmak üzere; makul ve ikna edici, orta ve uzun vadeyi kuşatan yeni bir siyasal-iktisadi “hikâye” yazmamız şart. Bu yeni “hikâye”nin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini akademik jargondan günlük siyaset diline tercüme ederek topluma anlatmak, siyasal muhalefete düşen tarihî bir görev olarak beliriyor.