"Türkiye’de Antropoloji" Derken
11 Şubat 2021 Perşembe
Küresel planda antropoloji nasıl ki sömürgeciliğin gölgesinde/güdümünde doğup bir asır içinde sömürgecilik karşıtlarının âdeta bir silahı yahut kalkanı haline gelmişse, Türkiye planında da bir devlet projesi olarak doğup, bir asrı bulmadan toplumun devlete karşı bir direnme ve nefeslenme sahasına dönüşmüş durumda. Nitekim, Türkiye’de ‘’namlunun ucunda’’ sayılabilecek iki temel kesimin -kadınlar ve Kürtler- antropoloji çalışmaları içinde gittikçe daha fazla yer tutması boşuna değil.
Siyasete Bir Kez Daha Musallat Olan Gençliğe Dair
10 Şubat 2021 Çarşamba
Hal böyleyken Boğaziçi öğrencileri iktidar nazarında “kökü dışarıda” sapkın ve teröristler iken, muhalefetin gözünde “dışarıya kaçabilecek parlak zihinli” mühendis ve münevverlerdir. Öğrenci hareketlerine elitlik ya da şımarıklık yaftası yapıştıranlara musallat olan böylesi bir kaçış paranoyası, hapishane muhafızlarının zihinsel dünyasını andırmıyor mu sizce de?
Kayıp Kamusallığın İzinde: Mahremiyet, Gizlilik ve Kamusallık Üzerine
8 Şubat 2021 Pazartesi
Toplumsal sorunlara dair güzel bir manifesto yazmak kendine ait bir odayı ve zamanı gerektirir. Mahremiyetin tersine gizlilik, politik ve kamusal hayata ait değildir. Gizlilik daha çok politik ve kamusal hayattan kaçmayı imler ama bunu da çoğu durumda mahremiyet maskesini takarak yapmaya çalışır. Bu haliyle, gizlilik belki de daha ziyade maddi hayata ve ekonomiye ait bir kavramdır.
Açığa Satan mı Açıkta Kalır, Yoksa Biz mi?
7 Şubat 2021 Pazar
Talep edilmesi gereken gerçekliğe geri dönülmesidir. Türev piyasalarını, döviz işlemlerini, borsayı ve hülasa tüm finansal işlemlerin vergilendirilmesini talep ederek işe başlayabiliriz. Yediğimiz içtiğimiz her şey vergilendirilirken finansal piyasaların sahipleri istediklerini neredeyse hiçbir maliyete katlanmadan elde etmektedirler. Binde birlik finansal işlem vergisi bile dünya çapında yüz milyarlarca dolarlık vergi geliri demektir.
Ete Kemiğe Bürünemeyen İsyan ve Türkçe Rap
6 Şubat 2021 Cumartesi
Bugün Türkçe rapin kullandığı dil ile kıyaslandığında bu şarkıların oldukça masum olduğu söylenebilir. Türkçe rap dilin sınırlarını zorlamayı, farklı dilleri Türkçe ile birleştirmeyi, konuşma dilini Türkçeye yansıtmayı, tekil dilin iktidarını sarsmayı önemsiyor. Türkçe rap her sözcüğün ve duygunun, hatta bazen bir ünlemin/inlemenin/sesin bile müziğe taşınabileceği bir düzlem oluşturmuştur.
Cehennemde Bir Yabancı
5 Şubat 2021 Cuma
Evet, Saul Ausländer’e hayat veren kişi Covid-19’un kıyıcılığının doruklara çıktığı New York “cehennem”inde evde kendini karantinaya alıp salgının bitmesini beklemek yerine ambülans görevlisi olarak çalışmayı ve salgında ölen insanların cesetlerini yıkamayı kendine vazife edinen Géza Röhrig’den başkası değil. Gerçek hayatla kurmaca arasındaki bu insicam bize ne anlatıyor? Yaşamaya dair bir bütünlük arayışını mı?
AKP: “Tabela Partisi”ne Doğru
4 Şubat 2021 Perşembe
“2017 Mayıs” eşiğinden atlanıp “2018 Temmuz” kapısından geçildikten sonra, artık, bir kurumsal kişilik olarak, bir siyasal özne olarak, bir siyasal örgütlenme olarak Adalet ve Kalkınma Partisi’nden söz etmekte zorlanırız. Parti elbette hukuken vardır; görünen o ki, üye sayısı da artmaktadır. Lakin üye sayısındaki artış, onun “halen” siyaset üreten bir kurum, bir “örgüt” olduğu anlamına gelmemektedir.
Dost versus Tüccar
2 Şubat 2021 Salı
Tüccar için insanlar, genellenebildiği ölçüde nesnedir. Genelleme, satılan malın parasal değeri tarafından yapılır. Tüccarın gözünde büyük değer eşitleyicisi olan para karşısında tüm şehir halkı genel bir niteliğe bürünür. Halka karşı nesnel bir mesafesi olan yabancı sayesinde genelleme ve bilim buradan filiz verir.
Modanın Nefes Kesen Tarihi
1 Şubat 2021 Pazartesi
Kıyafetler antik çağlardan beri ait olunan sosyal sınıfla ilişkili olmuşlardır. Örneğin Antik Yunan’da ipek veya pamuklu kumaştan yapılmış kıyafetleri giymek varlıklı kesimlerin sahip olduğu bir ayrıcalıktı. Orta Çağ’da köylüler ucuz ve kötü kumaşlardan yapılma kıyafetleri giyiyorlardı ve mevcut imkânlarıyla çoğu zaman sadece bir takım kıyafetleri oluyordu.
Çerkeslik Kendi Arasında, Çerkeslik Çerkeslerin Ötesinde
30 Ocak 2021 Cumartesi
Hafızam Çerkesçe’nin önemli bir tesire sahip olduğunu iddia edeceğim. Buradaki tesir ulus inşa süreçlerinin bir safhası olarak başka milletlerin mensuplarını kendisininkine çekme çabalarıyla ilişkili değil. Ama çalışma, geride kalan yüz elli yıllık sürecin sonunda bir kimlikten diğerine doğru gerçekleşen “ittiriş” ve “kaktırışların” muhasebesini teşvik etmesiyle tesirli.
Bernie Sanders Dalgası
29 Ocak 2021 Cuma
Bugün sosyal medyadan çekinen bir sürü kurum varken, ikon haline gelen sıradan bir fotoğraf yarın bambaşka eylemlerin sözsüz sloganı haline gelebileceği gibi Sanders ile başlayan internet popülerliği dalgasının başta Z kuşağı olmak üzere birçok insanı etkilediğini de göz önünde bulundurursak, gelecek günlerde, politik kimliklerin sosyal medyada gündem olmak için bin bir türlü eylemde bulunma olasılığı biraz akıllarımızı kurcalıyor.
Evin Reddinin Reddi
29 Ocak 2021 Cuma
Evin, nimetlerini bizi dışarıya kapatmak pahasına sunduğunu, “başka evlere ve evsizlere, sokağa, dünyaya kapatarak, onlardan korkmaya alıştırarak” güvenlik sağladığını öne süren Birkan, evi iki boyuttan ibaret saymak hatasına düşer. Oysa evin ne gerçekte ne de mecazen güvenlik sağlama yükümlülüğü üstlendiğini, üstelik eve güven(lik) atfedenleri de yeri gelip acı imtihanlardan geçirebildiğini hiç değilse feminist bilincimiz bize hatırlatır.
Koronavirüs ve Aydınlanma
28 Ocak 2021 Perşembe
Dinî hareketlerin ve bilime olan güveni sarsmaya çalışan hareketlerin yükselmesi karşısında Aydınlanma’yı savunmak önem taşıyor. Murphy’nin pandemi ile mücadelede Batı’nın başarısızlığını Aydınlanma’nın iflası olarak sunmasını da bu bağlamda değerlendirmek gerekiyor. Bunu yaparken hangi Aydınlanma sorusunu sormak ve radikal Aydınlanma’yı savunmak lazım. Ilımlı Aydınlanma’yı da savunmak lazım ama bunu yapabilmemiz için onun safralarını atmak gerekiyor.
Bir Yanım Deryada Çalkanır Şimdi: Mustafa Suphi
27 Ocak 2021 Çarşamba
Mustafa Suphi Türkiye sosyalist hareketinin kurucu babası. Bu kesin, bunun yanında kesin olan bir temel nokta daha var. Kurucu baba tanımını mümkün kılan fikir ve eylemlerin bu tanımı yapacak çapta ve açıklıkta bilinmiyor olması. Suphi’nin fikir ve eylemleri üzerindeki bilinmezlik tarihle ilgili bir durum olmaktan öte politik bir mesele gibi görünüyor.
Öldürücü Merhamet ve Hayvan İstismarı
26 Ocak 2021 Salı
Hayvanlara karşı istismarın önlenmesi yönünde atılacak adımlar, Türkiye'de toplumsal bir sorun olan istismarın yasal düzenlemelerle önüne geçilebilmesi için eminim ki tartışma ortamı yaratacaktır/yaratmalıdır. Zira istismar kolektif bir suçtur ve bu suçtan her bir birey sorumludur.
Pandemi, Adaptasyon Çabaları ve Fragmanlaşan Beden
25 Ocak 2021 Pazartesi
Mutfakta geçen zamanın artması ile çoğu zaman çamaşır asılan balkonların çiçeklenmesi, dışarıdan gelecek toksik olarak görülen her türlü ötekinin nasıl bir konumda duracağı öznenin adaptasyonlarını işaret ediyor. Aslında eve bir dönüş yok, bu bir kapanma ve burada habitusun sirayet edeceği yüzeyler kendilerini görünür kılıyor. Bu da özne-mekân arasındaki ilişkiselliği düşündüren fragmanları her gün tekrar tekrar üretiyor.
Şu Amerikan Faşizmi
24 Ocak 2021 Pazar
Yıllardır bilim insanları, Donald Trump'ın "X" kalitesine sahip olduğunu ancak "Y" kalitesine sahip olmadığını iddia ettiler. Bu akademisyenler, faşizmin savaş ve soykırımla sonuçlandığı en kötü örneklere baktılar ve faşizmin iktidara gelmeden önce veya takipçi kazanmadan önce neye benzediğini düşünmek yerine, karşılaştırma noktası olarak en kötü durum senaryosundan başladılar. Peki, özünde faşizm nedir?
İlhan Başgöz İçin: Toprağınıza Hoş Geldiniz Hocam!
23 Ocak 2021 Cumartesi
Bu kaosun ortasında, devlet dersinden kalan çocuklardandır İlhan Başgöz. Boratav’ın öğrencisi, asistanı olması hasebiyle DTCF’den gönderilir, yukarıda anlattığım gibi Köprülü ağırlığını koymasa belki doktora derecesi bile tehlikeye girecektir. O yıllarda, yani 1940’larda Türkiye’de doktoralı insan parmakla sayılırken, üstelik bu doktora Boratav gibi alanın bir deviyle genç Türkiye’nin bir kurumunda yapılmışken, Tokat Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak sürülür İlhan Hoca.
Ekonomi ve Planlama
22 Ocak 2021 Cuma
Özellikle son otuz-kırk yıldır başatlık kazanan “kısa vadecilik” (short-termism) illetinden kurtulmak üzere; makul ve ikna edici, orta ve uzun vadeyi kuşatan yeni bir siyasal-iktisadi “hikâye” yazmamız şart. Bu yeni “hikâye”nin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini akademik jargondan günlük siyaset diline tercüme ederek topluma anlatmak, siyasal muhalefete düşen tarihî bir görev olarak beliriyor.
Neoliberalizm: Bir  “Suçlu Sensin” Patolojisi
21 Ocak 2021 Perşembe
Ekonomi yürüsün çarklar dönsün diye tam kapanma sorumluluğunu almayı, insanların hastalanmasını/ölmesini ulusal çıkarları da düşünmek lazım diyerek, birey sorumluluğuna indirgeyen devletler, kendi vatandaşlarının düştüğü durumdan kolayca sıyrıldı. Her şeyin ekonomik ölçütlerce değerlendirildiği neoliberal rekabet ortamında, ekonomikleşmeyi sekteye uğratacaklar rahatlıkla gözden çıkarılmasında bir sakınca görülmeyenler olarak feda edildi.
Boğaziçi Üniversitesi ve Elitizm
20 Ocak 2021 Çarşamba
Yapıları gereği, ufak bir gurubu “içeri”ye alırken, büyük çoğunluğu dışarıda bırakan kurumlardır bunlar. O bakımdan, görüntüleri her zaman sevimli bulunmayabilir. Fakat nihayetinde, nefesi çıkışan, yani bilimsel ve meslekî birikimi en üst düzeyde yeterli görülen her faniye kapıları prensipte açıktır bu kurumların. Yüksekçe bir fildişi kule olarak, BÜ’nün de durumu bu örneklerden pek farklı sayılmaz.
Babadan Oğula Bir Arayış: Yağmurun Sesindeki Musikiyi Duymak
19 Ocak 2021 Salı
Telemakhos’u yollara düşüren o kesinliğe duyulan ihtiyacı, babadan oğula miras kalacak olan o gevheri burada aramak gerekir. Özeleştirisini verircesine o güne kadar yaptığı tek şeyin başkalarını filme çekmek olduğunu itiraf eden gazeteci Alexandre ile kendi yurdunda siyasal mülteci olarak arınmaya çalışan kayıp siyasetçinin hemhal olmaya yaklaştıkları o sahneyi gözümüzün önüne getirelim.
Artan Baskılar ve Kaçınılmaz Dönüşümler: Gençlerin Yaşayış Biçimleri Bizi Neden İlgilendiriyor?
18 Ocak 2021 Pazartesi
Artık yetişkinliğe geçiş, eğitimin tamamlanmasının ardından emek piyasasına giriş, ebeveyn evinden ayrılma ve evlilik ile ilk romantik birlikteliğin gerçekleşmesi, ardından da çocuk sahibi olunması ile tamamlandığı varsayılan doğrusal, tekil bir patika olmaktan çıkmış durumda. Araştırmalarla, bu farklı biçimler üzerine düşünce üretmenin ve durumu resmetmenin yanı sıra, bu çeşitliliğin işaret ettiği talepler ve ihtiyaçlar da ortaya konmaya çalışılıyor.
Logos Sevgisi
17 Ocak 2021 Pazar
Misologia eleştirel tavrı, argümanı, diyaloğu imkânsız kılar. Kendi tekilliğimizi olumladığımızı düşünürken kendi varsayımlarımızı bir dogma şeklinde sahiplenip eleştirel yaklaşamamaya, zıtlığa zıtlık şeklinde bir tavra bürünmeye bizi zorlar. Bu durum, yönetilmeye karşı çıktığımızı sanırken logos ve diyalog olmaksızın alanı duygulara bıraktığımız için ve kendi düşüncemizin ötesine geçmenin de söz konusu olmaması sebebiyle kendi söylemimiz, kendi pohpohçularımızla birlikte klikleşme riskini de beraberinde getirir.