Güncel

11 Haziran 2020 Perşembe

Cemre Aydoğan

Koronavirüs nedeniyle Bleiburg anmalarının adresinin değişmesi ve bu yıl Saraybosna’da yapılacak olması Saraybosnalıların tepkisini çekti. Bosna’nın Katolik kilisesi bu yılki anmaların Saraybosna’nın kalbinde yer alan Srca Isusova Katedrali’nde yapılmasını onaylaması ile kitleler tarihsel anmaların ve hafıza alanlarının faşizmden arındırılması zorunluluğuna inanarak sokakları planlanan anma günü olan 16 Mayıs 2020’de doldurdu.

10 Haziran 2020 Çarşamba

Selçuk Orhan

İtikat-Kimlik Çelişkisi

Kimlik siyasetiyle itikat siyaseti yer değiştiriyor. İtikat bireyin iç dünyasının bir parçası olarak tanımlanıyor; buna karşılık, bu gençler İslâm değerlerini daha yüksek sesle dile getirebiliyor. Eleştirilere, hatta alaylara karşı daha hazırlıklılar; saldırganlığı değil, tartışmayı, kaçınmayı değil, yüzleşmeyi seçiyorlar. Bunlarsa, köhnemiş siyasal İslâmcılığın bütünüyle yabancı olduğu şeyler.

9 Haziran 2020 Salı

Mete Kaan Kaynar

“Kötülüğün Sıradanlığı”nın Sıradanlığı

Cebimizdeki notu çıkarmanın zamanıdır. Yusuf Yerkel’in tekmelediği Erdal Kocabıyık’la “helalleşmesi” ile -“Bakın burası çok önemli !”- mahkemede ateist olduğunu söyleyen Eichmann’ın “Tanrı karşısında duyduğu suçluluk” ne kadar da “bir elmanın yarısı”lar değil mi? Hem Eichmann’ın Tanrı karşısında hissettiği suçluluğu da zaten mahkemede duyan olmamıştı, Yerkel’in Kocabıyık’la “helalleşmesini” de.

8 Haziran 2020 Pazartesi

Mürüvet Esra Yıldırım

Erkeğin Yeri

Erkek, sürekli olarak bir ideoloji veya inanç sistemi içerisindeki “kadının yeri” hakkında konuşur fakat hiçbir zaman aynı ideoloji veya inanç sistemi içerisindeki “erkeğin yeri” konusunu tartışmaya açmaz. Açmaz çünkü dişil olan hakkında durmaksızın konuşan fakat erkeğin durumunu hiç tartışma gereği duymayan farklı söylemlerin ve inanç sistemlerinin takipçileri, kendi ideolojilerini “cinsiyetsiz” olarak konumlandırarak onların eril kimliklerini kolayca kamufle edebilir.

7 Haziran 2020 Pazar

Erdem Özgül

Yaşadığında ve Fakat Anlatamadığında

Ölenlere ölü doğmuş muamelesi yapılması da çok ağır geliyor bana. Bir hayat yaşadılar ama bu önemsenmiyor. Pandemi sırasında ölen insanlar kanser hastaları kadar şanslı değiller maalesef. Ölen için, kansere karşı ne mücadeleler verdi yılmadı yenilmedi umudunu kaybetmedi, diyorlar. Çoğunun doğruluğundan hiç şüphem de yok. Ama salgın sırasında ölenler için sadece öldü, deniyor. Anlatamıyorsam bile yadırgıyorum bu durumu.

7 Haziran 2020 Pazar

Nagehan Yanar

Geçmişten Geleceğe: Umutsuzluğu Yaşamak

Murdoch’a göre aidiyet ev için duyulan bir his değil, geçmişten çıkagelen ötekinin varlığı karşısında hissedilen bir duygudur. Evsizlik hissi ancak karşılaşmalarla kapanır romanda. Ev, ötekinin varlığıdır. Charles yıllar önce kendisini terk eden Hartley’in yakınında bulunan bir köyde yaşadığını bir karşılaşma sonucunda öğrenir. Oysaki aradan uzun bir zaman geçmiş, Hartley başka biriyle evlenmiştir.

6 Haziran 2020 Cumartesi

Andaç Yazlı

Oruç Aruoba: Bir Hayıflanma

Felsefeyi kavramların soyut birer temsil ilişkisine indirgeyen genel eğilime karşı onları Nietzscheci bağlamda etkin bir kuvvete yönelten bir arayışın takipçisi olarak öne süreceğim Aruoba’yı. Bununla sınırlı kalmayarak, yaşamı tek tipleştiren, hakim ideoloji, değer ve inançların üretimi ile edilgenleştirilen bir alanı devrimci ve “yıkıcı” kavrayışla ele alan Marksist geleneğin ısrarcısı olarak da önereceğim aynı zamanda.

6 Haziran 2020 Cumartesi

Onur Bütün

“Biz İki Bacaklı Rahimleriz, Hepsi Bu”

Prof. Dr. Muttalip Kutluk ve Gazi Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı Orhan Acar’ın açıklamalarına karşı oluşan tepki, her daim işleyen bir başka mekanizmayı aklımıza getiriyor. Bu toplumda öfkelenmeyi erkekler öğreniyor. Biz öfkemizi kontrol edebilmekle malul yetiştiriliyoruz. Ve bu deneyimin erkeklere sunulan bir avantaj olduğunu bilerek tüm eşitsizliklerle mücadele ediyoruz.

Halkçılık ve Sınıflar: Atatürk ve Ecevit’ten Günümüz için Dersler

5 Haziran 2020 Cuma

Halil Karaveli

Halkçılık ve Sınıflar: Atatürk ve Ecevit’ten Günümüz için Dersler

Ecevit’in İsveç sosyal demokrat modelinin Türkiye’ye taşınabileceğini tasavvur etmesi genellikle aşırı “idealist”lik, hatta “naiflik” olarak görülmüştür. Böyle düşünmek belki anlaşılır olabilir, fakat gözden kaçırılan Cumhuriyet Halk Partisi’nin halkçılık geleneği ile İsveçli akrabası arasındaki ortak noktaların varlığıdır. İsveç sosyal demokratlarının benzersiz başarının sırrı tam da bu partinin halkçılığında saklıydı.

Koronavirüs Salgını Sürecinde Hapishaneler

4 Haziran 2020 Perşembe

Hazal Hürman

Koronavirüs Salgını Sürecinde Hapishaneler

Bir Siyasi Mahpusla Yapılmış Hayalî Röportajdan Kesitler

Peki adaletsiz, şiddet içeren güvenlik ve ceza politikalarını toplumun huzuru ve istikrarı adına meşru kılan bu şiddet döngüsünden çıkmak nasıl mümkün? Küresel salgın, ceza sistemlerinin sorunlarını gözler önüne serecek bir hareketin fitilini ateşleyebilir mi? Virüsün etkilerine herkesin açık olması, bir başka deyişle “virüsün adaleti”, insan hayatının kutsallığını ve eşitliğini temel alan politikaların hayata geçirilmesinin önünü açabilir mi?

3 Haziran 2020 Çarşamba

Şahap Eraslan

Ya Maskemiz Düşerse...

Okulda, bir ideal olarak “içimizle dışımızın aynı olmasının” yüceltildiğine tanık oldum. İçimizle dışımızın aynı olmasının, içimizin de dışımız gibi görülebilir olmasının bir faciaya denk düşeceğini sonradan kavradım. İnsanın içiyle dışının aynı olmasının, içimizle dışımız arasındaki sınırın kaldırılmasının ciddi bir sorun olacağını, psikotik bir hal yaratacağını ve çok da özenilecek bir durum olmadığını sanıyorum.

2 Haziran 2020 Salı

Rıza Yalçın Koçak, Ezgi Duman

Nefes Alamıyoruz

Muktedirlerin yakın tarihimizde en sevdiği kelime bu olsa gerek: “Güvenlik”. Âdeta sihirli; muktedir ne yapsa aklayıverecek, yeniden ve yeniden meşruiyeti tesis edecek gibi. Oysa tam da “güvenlik” türküsü söylenip durdukça hayatımız daha “güvensiz” ve kıymetsiz hale geliyor. Her an öl(dürül)ebiliriz; mesela polis kurşunuyla ve hatta işkencesiyle, Mercedes fabrikasında Covid-19’dan ya da son teknoloji bir savaş uçağı bombardımanında…

1 Haziran 2020 Pazartesi

Özgür Taburoğlu

Oruç Aruoba’da “Uygar Kişinin” Yürüyüşü

Aruoba, yürüme ve düşünme ilgisini kurarken, bir yandan da romantik ve varoluşçu izlekler arasında yer değiştiren “uygar kişi” tiplemesinin kenarlarını çizer. Yürümeyi böyle bir düşünümün odağına yerleştiren yazara göre, uygar kişi kendi “bağlamını” görebilmek için acele etmemelidir. Bu sırada, “doğal durumundan” ne kadar uzaklaşmış olduğunu da fark edebilir.

Özeleştiri mi Tövbe Almak mı? Siyasal Vicdanın Bilinçdışı Üzerine Bir Şüphe

31 Mayıs 2020 Pazar

Hüseyin Padır

Özeleştiri mi Tövbe Almak mı? Siyasal Vicdanın Bilinçdışı Üzerine Bir Şüphe

Özeleştirinin sınırları zorlanarak kendini inkâr talebine dönüştüğünde, sağlıklı özeleştirilerin de önü tıkanmış olabilmektedir. Kamusal alanda kendini inkâra vardırılan utandırma talebi sağlıklı revizyonların önüne geçebilmekte, kendine karşı dürüstlüğü zedeleyebilmekte, hatta yer yer özneyi kendi tarihine ve eylemlerine kör bir sadakatle bağlanma noktasına itebilmektedir. Herhangi bir pratiğin eleştirisi kolayca kimlikten pişmanlık çağrısına dönüşebilmektedir.

Pandemi Günlerinde Göçmen/Mülteci Emeği: Geçmiş, Bugün, Gelecek

30 Mayıs 2020 Cumartesi

Kemal Vural Tarlan

Pandemi Günlerinde Göçmen/Mülteci Emeği: Geçmiş, Bugün, Gelecek

Salgın toplum içerisindeki en savunmasız ve kırılgan kesimlerde sosyoekonomik yıkıma sebep olmaktadır. Ekonomik veriler, küresel üretim ve imalat üretiminin yıllık %9'luk düşüşü gösterdiğini, küresel mal ticaretinin değerinin (emtia fiyatlarının), 2020 Şubat ve Mart aylarındaki rekoru (-%20,4) da aşıp, 2020'nin ikinci çeyreğinde neredeyse %27 düşeceğini öngörüyor.

Türkiye’nin Değişen Covid-19 Stratejileri

29 Mayıs 2020 Cuma

Osman Elbek

Türkiye’nin Değişen Covid-19 Stratejileri

Kayıtdışı ve geçici işlerde çalışan, geçimlerini günlük sağlayan ya da organize sanayi bölgelerinde çalışan ve evden iş yapamayacak alanlarda ömür tüketen beyaz ve mavi yakalıları bir kalemde harcadı. Bu çerçevede SARS-CoV-2 adlı virüs, sanki sadece hafta sonları bulaşıyormuş gibi sadece cumartesi ve pazar günleri için sokağa çıkma kısıtlaması getirdi. Kendisine oy veren insanları açlık ile hastalık arasında tercih yapmaya zorladı.

Gecikmiş 1 Mayıs Yazısı: Memet’in Anısına

28 Mayıs 2020 Perşembe

Nuray Özdoğan

Gecikmiş 1 Mayıs Yazısı: Memet’in Anısına

Memet, hangi bayrak verildi ise onu taşıdı, yeter ki kırmızı olsun! Hiçbir kırmızının hatrı kalmasın! Memet, oğlunu tanıştırdığında “Arkadaşım benim,” dedi. Tekstil işçisi kadın, Memet’e, onunla aynı dili konuşan bir arkadaş doğurmuştu. Memet, kötülüğü bilmiyordu ama haksızlığın ne olduğunu öğrenmişti. Devletten, onu bu hayatta en çok sevmiş olan yaşlı annesi öldükten sonra kalan ailesinden, patronlarından…

27 Mayıs 2020 Çarşamba

Ayşe Çavdar

Ali Babacan’ın Boğaçhan olarak Portresi

Erdoğan’ın neden sinirlendiğini tahmin etmek zor değil. İki şeyi kendi hanesine yazıyor hikâyenin orasında Babacan: AB ile müzakereleri ve ekonomideki, özellikle 2008 krizinden çıkış sürecindeki olumlu gidişatı. Brüksel’i evi gibi gördüğünü söylüyor büyük bir doğallıkla, orada “bizim” de bir “payımız” olduğunu hatırlatıyor. Mucize değil, işlerin normal akışıdır Türkiye’yi AB’ye götüren, diyor bir bakıma.

26 Mayıs 2020 Salı

Yağız Ay

Mobilize Hayvanlar

Bir şeyi adlandırabilmek için dile ihtiyacımız vardır, dile sahip olmak için de bir çeşit toplumsallığa. O halde insanları bir araya getiren şey dil değildir, yoksa konuşmayı bütünüyle beceremeyen kabileler devamlılık sağlayamaz ve insanlık bugüne gelemezdi. Toplumsallığı mümkün kılan koşul öyleyse dil değil, hafızadır. Örneğin, evlilik toplumsal bir olaydır. Amneziyak iki kişi evlenirse (ve evlendiklerini unutursa) gerçekten evli mi olurlar?

Taşralaşan Dünyada Felsefe ve Akademi: Liyakatten “Network”e

25 Mayıs 2020 Pazartesi

Fırat M. Hacıahmetoğlu

Taşralaşan Dünyada Felsefe ve Akademi: Liyakatten “Network”e

“Eğitim” ve modern anlamıyla akademi, yukarıdaki daracık analizle işaret ettiğim üzere, gökten tanrı eliyle indirilmiş bir kurum, fikir veya prensip değildir. Bu nedenle de, mütemadiyen var olacağı varsayımı ile düşünmeye başlamak bir hatadır. Bugün bu kavramın hâlâ daha dünyayı anlamaya yardımcı olması, yarın da bunun bu şekilde devam etmesi gerektiği anlamına gelmez. Post-truth kavramının tartışmaya açtığı, bu bağlamda, “eğitim”dir de diyebiliriz.

24 Mayıs 2020 Pazar

Ahmet İlhan

Derken Bahar Gelir Döngel Dünya’ya

Baran’ın bu ve başka birkaç öyküsünde epope ile masal formunun sınırlarına girip çıktığını görüyoruz. Öykünün teması, yazarını bu epik işleyişe icbar ediyor gibidir ki aslında Türkçe edebiyatta bu ve benzeri temaların ekseriyetinin destansı, masalsı bir üslupla anlatıldığını fark edince, bunun üzerinde düşünülmesi gereken bir konu olduğunu düşünüyorum.

24 Mayıs 2020 Pazar

Ahmet Akkaya

Basti’nin Anlattıkları

Husain, Basti’de Zakir’in 5 Aralık 1971 tarihi itibarıyla tuttuğu notlar aracılığıyla sessizlik mefhumunu etkin bir biçimde kullanır. Bunca terk edişin, ölümün yaşandığı Güney Asya’nın edebiyatında sessizliğin bunca yer alması, abartılı, söz sanatlı bir anlatım olarak kabul edilmeyecektir haliyle.

Bir Yeri Kaybetmek Üzerine Notlar: Yusufeli’nin “Değeri”

23 Mayıs 2020 Cumartesi

Özlem Aslan

Bir Yeri Kaybetmek Üzerine Notlar: Yusufeli’nin “Değeri”

Kentleşme giderek daha fazla mekânı ve canlıyı etkisi altına alırken, kentleri mümkün kılan altyapı ihtiyaçlarının aslında doğanın yok edilmesine denk düştüğünü daha fazla idrak eder hale geldik. Büyüyen kentlerin gıda, su ve enerji ihtiyaçlarını karşılamak üzere başka yerler yok olmak zorunda kalıyor ve pandemi süreci kentlerin aslında ne kadar kırılgan sistemler üzerine kurulu olduğunu gözler önüne seriyor.

22 Mayıs 2020 Cuma

Latif Yılmaz

Koronavirüs, Khronos ve Kairòs

İnsanlığın başına gelen bu trajedi insanlığın ortak bir insanlık durumu olarak kavranmasına yardımcı olsa da insanlık durumunun hiçbir zaman eşit deneyimlenmediğini ve salgının her insan ve toplum üzerinde aynı etkiler yaratmadığını akılda tutmak gerekir. Dahası zaman deyimlerinde yaşanan birçok değişim de yine toplumsal koşullara ve sınıfsal konumlara bağlı.