Türkiye’de Muhalefetin Sağının Gözünden Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem (I)
8 Kasım 2021 Pazartesi
Yapıcı güvensizlik oyu mevcut hükümetin, yeni hükümeti kuracak başbakan belirlenmeden düşürülemeyeceğini öngörür. Parlamenter sistem içinde bir hükümet krizi ve boşluğu doğmasını engellemeyi amaçlayan yapıcı güvensizlik oyunun en net örnekleriyse Almanya ve İspanya’da uygulanmaktadır. Her üç siyasi parti de yapıcı güvensizlik oyu uygulamasını güçlendirilmiş parlamenter sistemi önerilerinin merkezine çekerek meclis denetimi ve hükümet istikrarını bir arada sağlamayı amaçlamışlardır.
Mektupların İzinde Bir Göç Hikâyesi
6 Kasım 2021 Cumartesi
1960’lı ve 70’li yıllarda göç edenler sosyal ve kültürel anlamda büyük bir yabancılaşma yaşadılar. Yaşadıkları zorlukların en başında barınma sorunu, konut sıkıntısı ve yüksek kiralar geliyordu. Kent merkezlerinin dışına yerleşerek, getto tipi bir hayat tarzını seçmek durumunda kaldılar. Barındıkları evlerin çoğu, Almanlara kiralanması pek de mümkün olmayan, eski, bakımsız ve rutubetli evlerdi. Almanya’da yabancıların nerede ikamet edeceğini 1975 yılına kadar işveren belirliyordu.
Irkçı Köpekler ya da Romain Gary’nin Umudu
5 Kasım 2021 Cuma
Tüm bu olanların arkasında hep insani bir şeyler arar sanki Gary. Tüm o büyük lafların, aforizmaların, toplantıların, suikastların ya da yakıp yıkmaların arkasında bir insan sesi duymak ister gibidir. Siyah hareketinden, Yahudi belagatinden, 68 baharından, komünizmden öte bir sıcaklık, bir derinlik, sevgiyle yaklaşan bir çift göz, bir köpek gözü belki. Batka hâlâ Keys’tedir. Seyahatlerinden birinden dönüşte görmek ister onu. Karşılaştıklarında, üzerinde, kendisine saldırırken bulur onu.
Normlar Heterarşisi ve Neo-fermanlar
3 Kasım 2021 Çarşamba
9 Temmuz 2018 yılında yürürlüğe giren yeni sistemin ilk üç yılında toplam 79 Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarıldı. Bu kararnamelerin neredeyse üçte ikisinin (53 tanesinin) amacı, 26 farklı temel kararnamenin değiştirilmesiydi. Yani değiştirme kararnameleri, temel kararnamelerin sayısını ikiye katladı. Bu kadar kısa sürede bu kadar çok değişiklik yapılması başlı başına bir istikrarsızlık göstergesi.
Bir Yıldönümü: 1 Kasım Seçimleri
1 Kasım 2021 Pazartesi
Baraj belki 12 Eylül darbecilerince o amaçla konulmamıştı ama bu baraj bir anti-Kürt kalkanıydı; o nedenledir ki Milliyetçi MHP’nin bu barajı geçmesi MHP’nin başarısı, solcu DSP’nin bu barajı geçmesi DSP’nin başarısı; Kürt siyasetinin aktörü HDP’nin sosyalistlerle yaptığı ittifakla bu barajı geçmesi ise barajın yıkılması sonucunu doğurmuştur.
Hans Küng’ün Ardından: Paradigma Değişiminin İmkânı Üzerine
31 Ekim 2021 Pazar
Küng, paradigmatik evreler yaklaşımını Thomas Kuhn’un Bilimsel Devrimlerin Yapısı üzerine inşa eder. Bu doğrultuda “paradigma” bir toplulukta inanç, değer ve süreçlerin bir aradalığıyla oluşan zihniyet modelinin tahlilini sağlar. Belirli tarih aralıklarında paradigmanın değişimi, bilimin temel meselelerindeki değişimi ve nihayetinde devrimleri meydana getirmektedir; yermekezci dünya tasavvurundan güneşmerkezliliğe geçişin neden olduğu etki gibi.
İlelebet Payidar
29 Ekim 2021 Cuma
Cumhuriyetimizin ünlü “başlangıç koşullarında”, eşitlik ve özgürlük şiarları ne liberal, ne de radikal anlamlarıyla temayüz edebilmiştir. Cumhuriyetimizi kuran kadronun eşitlik ve özgürlükten ziyade laiklik temelli bir ulus-devlet inşasına yönelmiş olması bilinen bir konudur. Ancak, kurucularımızın Fransız Üçüncü Cumhuriyeti’nin esasını tanımlayan ve tasarımlayan “laikliğe” yönelmenin ötesinde, onu insanlığın siyasal evriminin nihai noktası olarak gördüklerini saptamak, başka bir değerlendirmedir, farklı bir şerhtir.
Gençlere Gündüz Düşleri
27 Ekim 2021 Çarşamba
Siz, iktidar olarak ne kadar bastırırsanız bastırın, bir eylem olarak karşınıza çıkabilir bastırdıklarınız. Velhasıl… Düşün aslında bir biricikliği vardır. Her bir bireyin biricikliği üzerinden düşler vardır da diyebiliriz. Bu düşlerin ortaklaştırılabilirliği ancak o biriciklikler bir araya geldiğinde sağlanabilir. Yani örgütlülük denilen, bir taraftan böyle bir şeydir/olmalıdır bence; ortak bir düş için ya da ortak düşleri paylaşmak için yan yana gelme.
Yapacak Bir Şey
25 Ekim 2021 Pazartesi
Her gün var etme imkânlarımızın daraldığı, nefretin hırsın yıkıcı güce kolayca nasıl dönüştüğünü görüyoruz. Alay etme, yaftalama, sindirme gibi anlık başa çıkma yöntemlerinden ya da huzur bozuculuktan çekinme gibi korunma mekanizmalarından sıyrılabiliriz, değişmez insanlık kaderi anlayışının yarattığı kaçışın yerine başka bir şey koyabiliriz demek istiyorum.
Birlikte Sağlıklı Olmak
24 Ekim 2021 Pazar
Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarına kadar İstanbul, henüz tektipleştirilmemiş, millileştirilmemiş ve profesyonelleştirilmemiş bir sağlık sistemine sahip, her biri takdire şayan birçok tedavi yönteminin buluşma noktası konumundaki bir şehirdi. Bugünkü hastane formu, Osmanlı İmparatorluğu yükselen bir kapitalist sınıf tarafından baskıya uğradığında ve Avrupa’nın tıp anlayışı diğer anlayışlardan daha üstün görülüp yurtdışında eğitim gören doktorlar ayrıcalık kazandığında devlet tarafından seçilmiş bir model olarak benimsendi.
Diyarbakır’da Neden Bir Hafıza Mekânı Yok?
23 Ekim 2021 Cumartesi
Güneştekin nasıl “hissetmişse”, bu hisleriyle insanlarla nasıl bağ kurmak istiyorsa, eserleriyle nasıl konuşmak istiyorsa öyle. “Ben böyle gördüm”, “ben böyle hissettim” diyor Güneştekin. Neden olmasın? Sonuçta bu bir hafıza mekânı değil, bir sanatçının “kişisel” sergisi. Peki ya bölge halkının hassasiyetleri? Oranın tam da bir “hafıza mekânı”na ihtiyacı varken hem de?
Kıbrıs’ta Umudun Rafa Kaldırılması: Geleceğin Geçmişte Tuzağa Düş(ürül)mesi
22 Ekim 2021 Cuma
KKTC’nin siyasal çürümüşlüğünde sorumlulardan biri de Kıbrıslı Türk siyasiler ve olanları sorgulamaktan kaçan ve kaçınan Kıbrıslı Türklerin büyük çoğunluğudur. Yurt vurgusunun dillerden düşmediği bir toplumda acaba yurdu yurt yapmak için çabalar harcanmış mıdır? Büyük bir muamma. Üretimden kopuk bir anlayışla yurt inşa etmeye çalışmak ve sayısız hükümet krizleri… Kısaca, istikrarsızlığın istikrarı.
Belediyeler ve Tarım: İmkânlar ve Kısıtlar
20 Ekim 2021 Çarşamba
Sözleşmeli üretim elbette piyasa koşullarında büyük şirketleri kârlı çıkarabilecek ya da çiftçinin daha fazla sömürüsüne sebep olabilecek bir model. Ancak, belediyelerin ön ayak olduğu sözleşmeli tarım, kâr odaklılık yerine çiftçi yanlısı bir yaklaşımla yapıldığında, hem çiftçilerin ürünlerinin daha iyi fiyatlarla satın alınmasını sağlayabilir hem de çiftçiye garantili alım vermek suretiyle piyasanın belirsizliklerine karşı bir miktar koruma alanı sunabilir.
Görmezden Gelinmek ile Görünür Olmak Arasında: Suriyeli Mültecilerin İkilemi
18 Ekim 2021 Pazartesi
Görüldüğü üzere, mülteci meselesi iktidarından muhalefetine insan hakları temelli bir yaklaşımla ele alınmak yerine, siyasal manipülasyon aracı olarak kullanılıyor. İktidar mültecileri, dış politikada siyasal baskı aracı olarak kullanırken, muhalefet de Suriyeliler meselesini iktidara tıpkı iktidarın kendisi gibi popülistçe yüklenmenin ucuz bir yoluna dönüştürüyor.
Özel ve Meslekî Hayat
15 Ekim 2021 Cuma
Hayata şerh düşen bu sesli düşünme yazısında kendimden utanmamak için ifade etmem ge-rekir ki kadınları bu konularda daha acımasız eleştiriyoruz. Bir hekim ya da başka bir meslek mensubu kişi erkek olduğu zaman sosyal medyadan gösterilen kaslar ya da “baklava dilimle-ri” hemen hiçbirimizi o kadar rahatsız etmiyor. Ama gelin görün ki bir kadın bu tür gösterileri yapmaya kalkıştığı anda tırnaklarımızı ona geçirmek için -bir kaplan misali- hızla çıkarıyoruz.
Bir “Yetmez Ama Evet”çinin İtirafları
13 Ekim 2021 Çarşamba
Bir anayasa değişikliği, öncekinden daha demokratik hükümler içeriyorsa, başka bir deyişle anayasanın eski haline göre daha iyiyse, şahsen tercihim bu değişikliklere “evet” demektir. Örneğin Anayasa Mahkemesi’ne ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na dair değişiklikler eskiye nazaran daha demokratiktir. Kürsü hâkimlerine oy hakkı ya da Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı tanınmış olması demokrasi mücadelesi yapanları neden rahatsız eder, çok anlaşılır bir hal değil gerçekten.
70’lerin Anarşizminden Terörist Kebapçılara: “Muhalif” Algısı Üzerine
11 Ekim 2021 Pazartesi
Geldiğimiz son noktada Barış Akademisyenleri, HDP’yi destekleyen sanatçılar, yurt bulamadığı için banklarda yatan gençler, fiyatları artıran esnaf… en son olarak da kebapçılar terörist ilan edildiler. Rejimin (ve elbette mütemmim cüzü Türkiye sağının) “muhalifi” gayrimeşru ve zararlı olarak tanımlamasına vesile olan hegemonyayı inşa ederken seçtiği kavramlar değişse de “anarşi-eşkıya-terörist” düzleminde değişmeyip baki kalan kimi hoş sadâlar olduğunu da hatırla(t)mak gerekiyor.
AYM’nin “Hukuk”u, Suruç’un “İz”i, Hayaletlerin “Adalet”i
10 Ekim 2021 Pazar
Suruç’ta hayatını kaybedenlerden ve elbette altı yıl evvel 10 Ekim’de, Ankara’da hayatını kaybedenlerden çok şey öğrendik, azımsanacak gibi değil; daha iyi değil de daha “adilce” bir yaşamı öğrendik, öğreniyoruz. Gerekirse hiç tanımadığı, uzak ve de yakında duran çocukların oyuncağı var mı yok mu diye tasalananlardan, barış isteyenlerden, cümle adalet isteyenlerden çok şey öğrendik, öğreniyoruz. Adaletin peşinden koşmayı öğrendik, öğreniyoruz.
En Uzak Sahiller…
9 Ekim 2021 Cumartesi
Tüm konularda her şeyi en iyi bilen kendileridir. Hiçbir kitap, kendi yazacakları dışında başarılı değildir. Paris’in siyasi çalkantılarının kasabaya yansıması, onların milletvekili olma tutkularını ateşler; ama sözde kalan cesaretlerini eyleme dökemezler. Her şeyden tiksinmeye başlarlar. Dünyanın taa öbür ucuna, belki de vahşiler arasına gitmeyi kararlaştırırlar. Ama ataletten olacak, ellerinin altındakiler ile yeni deneylere girişirler. Aşk maceraları, spor, hidroterapi, spiritizmacılık…
Gaia ve Gaita Kültürleri
8 Ekim 2021 Cuma
Gaia’nın açtığı yeni ve ferah açıklıklar olmadığında Gaita kültürünün karamsar tablosu içerisinde sıkışırız. Distopik filmler, kitaplar, komplo teorileri ilgimizi daha fazla çeker. Cioran gibi, Gaia’nın sonsuza kadar kaybolduğunu bize duyuran karamsar yazarlardan ilham alırız. Sanatın, tarihin, edebiyatın, siyasetin son bulduğunu biraz da kibirle belirleyen, final sözü söylemeye düşkün metinleri beğeniriz. Gaia’nın yeşertmediği, şenlendirmediği, havadar iklimler açmadığı bir ortamda duyar, duygulanır, düşünür ve deviniriz.
“Yurt Bulamayan Öğrenciler Bahanesiyle”
6 Ekim 2021 Çarşamba
Yurtsuzların bir araya getirdiği “hane dışı” uzamda iktidarın kestiremediği bir başka husus daha var: ittifak, yani asamblaj. Bahse konu örgüt potporisine eklenen “LGBTİ” küçük bir detay gibi görünse de aslında rahatsız edici ittifaklardan duyulan endişenin açık bir ifadesi. Öğrenciler ve barınma hakkı söz konusu olduğunda her türlü zorbalığa maruz bırakılan lubunyaların bir araya gelişi toplumsal, siyasal ve ekonomik adalet için mücadelede yeni bir öbekleşmenin habercisi belki de.
Barınamayanlara/Yersizyurtsuzlara Şarkım
5 Ekim 2021 Salı
İlk bakışta iş hayatımızda karşımıza çıkan güvencesizleştirme, istikrarsızlaştırma bugün hayatımızın her alanına tesir ediyor. Elimizde ne işimizi, ne evimizi, ne de refah içinde bir yaşam sürmek bir tarafa, yaşam sürmeye dair şeylerimizi bile tutamıyoruz, tutturmuyorlar. Her an mülteci, kayıtsız/kâğıtsız olabilir veyahut her an kendi ülkemizde evsiz kalabiliriz. İşsizlik, sosyal güvencesizlik zaten ezber edildi, ettirildi.
“Kürtler Aslında…” Sanki Yoktular
1 Ekim 2021 Cuma
Türk sağının provokasyona ezeli yatkınlığına “Kürtler Aslında…” sayfalarında dolaşırken tanıklık etmek (cami bombalayan komünist Kürtçüler, lisede Türk bayrağı yırtan Kürtçüler, depremde yıkılan evlerden çıkan roketatarlar ve hatta “tank”…) kaçınılmaz. Bu komünizmle mücadele yöntemlerinin bütün sağa derece farklarıyla tesir ettiği rahatlıkla söylenebilir.
Graz Komünistleri Kimlerdir ve Yerel Seçimleri Nasıl Kazanırlar?
29 Eylül 2021 Çarşamba
Avusturya basınındaki yorumların önemli kısmı, seçimlerde alınan bu yüksek oy oranını şöyle değerlendiriyor: KPÖ, komünist olduğu için değil, komünist olmasına rağmen kazandı seçimleri… Üç önemli etmen, bence bu sonucun ortaya çıkmasında rol oynadı. Komünistlerin Graz’daki özel tarihi, KPÖ adayının ve diğer politikacılarının inandırıcı siyasal kişiliği ve partinin genel politikasında olduğu kadar seçim propagandasında da merkeze aldığı konu.