Bernie Sanders Dalgası
29 Ocak 2021 Cuma
Bugün sosyal medyadan çekinen bir sürü kurum varken, ikon haline gelen sıradan bir fotoğraf yarın bambaşka eylemlerin sözsüz sloganı haline gelebileceği gibi Sanders ile başlayan internet popülerliği dalgasının başta Z kuşağı olmak üzere birçok insanı etkilediğini de göz önünde bulundurursak, gelecek günlerde, politik kimliklerin sosyal medyada gündem olmak için bin bir türlü eylemde bulunma olasılığı biraz akıllarımızı kurcalıyor.
Evin Reddinin Reddi
29 Ocak 2021 Cuma
Evin, nimetlerini bizi dışarıya kapatmak pahasına sunduğunu, “başka evlere ve evsizlere, sokağa, dünyaya kapatarak, onlardan korkmaya alıştırarak” güvenlik sağladığını öne süren Birkan, evi iki boyuttan ibaret saymak hatasına düşer. Oysa evin ne gerçekte ne de mecazen güvenlik sağlama yükümlülüğü üstlendiğini, üstelik eve güven(lik) atfedenleri de yeri gelip acı imtihanlardan geçirebildiğini hiç değilse feminist bilincimiz bize hatırlatır.
Koronavirüs ve Aydınlanma
28 Ocak 2021 Perşembe
Dinî hareketlerin ve bilime olan güveni sarsmaya çalışan hareketlerin yükselmesi karşısında Aydınlanma’yı savunmak önem taşıyor. Murphy’nin pandemi ile mücadelede Batı’nın başarısızlığını Aydınlanma’nın iflası olarak sunmasını da bu bağlamda değerlendirmek gerekiyor. Bunu yaparken hangi Aydınlanma sorusunu sormak ve radikal Aydınlanma’yı savunmak lazım. Ilımlı Aydınlanma’yı da savunmak lazım ama bunu yapabilmemiz için onun safralarını atmak gerekiyor.
Bir Yanım Deryada Çalkanır Şimdi: Mustafa Suphi
27 Ocak 2021 Çarşamba
Mustafa Suphi Türkiye sosyalist hareketinin kurucu babası. Bu kesin, bunun yanında kesin olan bir temel nokta daha var. Kurucu baba tanımını mümkün kılan fikir ve eylemlerin bu tanımı yapacak çapta ve açıklıkta bilinmiyor olması. Suphi’nin fikir ve eylemleri üzerindeki bilinmezlik tarihle ilgili bir durum olmaktan öte politik bir mesele gibi görünüyor.
Öldürücü Merhamet ve Hayvan İstismarı
26 Ocak 2021 Salı
Hayvanlara karşı istismarın önlenmesi yönünde atılacak adımlar, Türkiye'de toplumsal bir sorun olan istismarın yasal düzenlemelerle önüne geçilebilmesi için eminim ki tartışma ortamı yaratacaktır/yaratmalıdır. Zira istismar kolektif bir suçtur ve bu suçtan her bir birey sorumludur.
Pandemi, Adaptasyon Çabaları ve Fragmanlaşan Beden
25 Ocak 2021 Pazartesi
Mutfakta geçen zamanın artması ile çoğu zaman çamaşır asılan balkonların çiçeklenmesi, dışarıdan gelecek toksik olarak görülen her türlü ötekinin nasıl bir konumda duracağı öznenin adaptasyonlarını işaret ediyor. Aslında eve bir dönüş yok, bu bir kapanma ve burada habitusun sirayet edeceği yüzeyler kendilerini görünür kılıyor. Bu da özne-mekân arasındaki ilişkiselliği düşündüren fragmanları her gün tekrar tekrar üretiyor.
Şu Amerikan Faşizmi
24 Ocak 2021 Pazar
Yıllardır bilim insanları, Donald Trump'ın "X" kalitesine sahip olduğunu ancak "Y" kalitesine sahip olmadığını iddia ettiler. Bu akademisyenler, faşizmin savaş ve soykırımla sonuçlandığı en kötü örneklere baktılar ve faşizmin iktidara gelmeden önce veya takipçi kazanmadan önce neye benzediğini düşünmek yerine, karşılaştırma noktası olarak en kötü durum senaryosundan başladılar. Peki, özünde faşizm nedir?
İlhan Başgöz İçin: Toprağınıza Hoş Geldiniz Hocam!
23 Ocak 2021 Cumartesi
Bu kaosun ortasında, devlet dersinden kalan çocuklardandır İlhan Başgöz. Boratav’ın öğrencisi, asistanı olması hasebiyle DTCF’den gönderilir, yukarıda anlattığım gibi Köprülü ağırlığını koymasa belki doktora derecesi bile tehlikeye girecektir. O yıllarda, yani 1940’larda Türkiye’de doktoralı insan parmakla sayılırken, üstelik bu doktora Boratav gibi alanın bir deviyle genç Türkiye’nin bir kurumunda yapılmışken, Tokat Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak sürülür İlhan Hoca.
Ekonomi ve Planlama
22 Ocak 2021 Cuma
Özellikle son otuz-kırk yıldır başatlık kazanan “kısa vadecilik” (short-termism) illetinden kurtulmak üzere; makul ve ikna edici, orta ve uzun vadeyi kuşatan yeni bir siyasal-iktisadi “hikâye” yazmamız şart. Bu yeni “hikâye”nin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini akademik jargondan günlük siyaset diline tercüme ederek topluma anlatmak, siyasal muhalefete düşen tarihî bir görev olarak beliriyor.
Neoliberalizm: Bir  “Suçlu Sensin” Patolojisi
21 Ocak 2021 Perşembe
Ekonomi yürüsün çarklar dönsün diye tam kapanma sorumluluğunu almayı, insanların hastalanmasını/ölmesini ulusal çıkarları da düşünmek lazım diyerek, birey sorumluluğuna indirgeyen devletler, kendi vatandaşlarının düştüğü durumdan kolayca sıyrıldı. Her şeyin ekonomik ölçütlerce değerlendirildiği neoliberal rekabet ortamında, ekonomikleşmeyi sekteye uğratacaklar rahatlıkla gözden çıkarılmasında bir sakınca görülmeyenler olarak feda edildi.
Boğaziçi Üniversitesi ve Elitizm
20 Ocak 2021 Çarşamba
Yapıları gereği, ufak bir gurubu “içeri”ye alırken, büyük çoğunluğu dışarıda bırakan kurumlardır bunlar. O bakımdan, görüntüleri her zaman sevimli bulunmayabilir. Fakat nihayetinde, nefesi çıkışan, yani bilimsel ve meslekî birikimi en üst düzeyde yeterli görülen her faniye kapıları prensipte açıktır bu kurumların. Yüksekçe bir fildişi kule olarak, BÜ’nün de durumu bu örneklerden pek farklı sayılmaz.
Babadan Oğula Bir Arayış: Yağmurun Sesindeki Musikiyi Duymak
19 Ocak 2021 Salı
Telemakhos’u yollara düşüren o kesinliğe duyulan ihtiyacı, babadan oğula miras kalacak olan o gevheri burada aramak gerekir. Özeleştirisini verircesine o güne kadar yaptığı tek şeyin başkalarını filme çekmek olduğunu itiraf eden gazeteci Alexandre ile kendi yurdunda siyasal mülteci olarak arınmaya çalışan kayıp siyasetçinin hemhal olmaya yaklaştıkları o sahneyi gözümüzün önüne getirelim.
Artan Baskılar ve Kaçınılmaz Dönüşümler: Gençlerin Yaşayış Biçimleri Bizi Neden İlgilendiriyor?
18 Ocak 2021 Pazartesi
Artık yetişkinliğe geçiş, eğitimin tamamlanmasının ardından emek piyasasına giriş, ebeveyn evinden ayrılma ve evlilik ile ilk romantik birlikteliğin gerçekleşmesi, ardından da çocuk sahibi olunması ile tamamlandığı varsayılan doğrusal, tekil bir patika olmaktan çıkmış durumda. Araştırmalarla, bu farklı biçimler üzerine düşünce üretmenin ve durumu resmetmenin yanı sıra, bu çeşitliliğin işaret ettiği talepler ve ihtiyaçlar da ortaya konmaya çalışılıyor.
Logos Sevgisi
17 Ocak 2021 Pazar
Misologia eleştirel tavrı, argümanı, diyaloğu imkânsız kılar. Kendi tekilliğimizi olumladığımızı düşünürken kendi varsayımlarımızı bir dogma şeklinde sahiplenip eleştirel yaklaşamamaya, zıtlığa zıtlık şeklinde bir tavra bürünmeye bizi zorlar. Bu durum, yönetilmeye karşı çıktığımızı sanırken logos ve diyalog olmaksızın alanı duygulara bıraktığımız için ve kendi düşüncemizin ötesine geçmenin de söz konusu olmaması sebebiyle kendi söylemimiz, kendi pohpohçularımızla birlikte klikleşme riskini de beraberinde getirir.
"Tiyatrosuz Kalan Tiyatrocular Tiyatro Yapma Koşulları Üzerine Düşünmeye Başladı"
16 Ocak 2021 Cumartesi
Siz oyunu seyrederken aynı anda, yani ekranın başında siz oyun seyretme emeği gösterirken biz de sahnede bir oyunu oynama emeğinin içindeyiz. Ve tabii ki bu canlılığın getireceği duyguyu da önemseyerek ve karşılıklılık halinin hâlâ bir biçimde sürmesini tasarlayarak aynı zaman diliminde olduğumuzu, bir arkadaşımız demişti bunu, karşılıklı beyan ederek aslında biz de oradayız.
Amerikan Demokrasisi Yeniden Siyah bir Sayfa Açabilir mi?
15 Ocak 2021 Cuma
Sosyal bilimlerin eldeki paradigma ve parametrelerle henüz tam anlayıp açıklayamadığı bir faillik kategorisiyle karşı karşıyayız. Bu kategoriye en alttakiler muamelesi yapmakta ısrar etmek ne olgunun saptanmasını mümkün kılıyor ne deneyimin; çünkü, değer-sınıf kavşağı aynı zamanda toplumsal merdivende yukarı basamağa çıkma durağı. İşte seçilmiş otoriter rejim/lider bu kavşakta zuhur ediyor.
Yalama Olan "Söylem" Terimi
14 Ocak 2021 Perşembe
Kelimeyi dilinden düşürmeyenlere sorsak, bu terimin anlamını açıklayamayacakları besbellidir. Kurdukları cümlelere bakılırsa, "söylem", söylenen şey, söz, demeç, beyanat, iddia, kurulan cümleler anlamına geliyor. Şunlara benzer cümleler bunlar: "Politikacıların son günlerde basında yer alan söylemleri", "(futbolda) kulüp başkanlarının söylemleri", "böyle söylemler tepki uyandırıyor", "herkesin söylemlerinde dikkatli olması lazım".
Kahkaha Atarken Diş Göstermek
14 Ocak 2021 Perşembe
Bir şeye gülmekle birlikte ciddiyet, belirsizlik ve soğukluk zedelenmiş olur. Bu mantığa göre gülmenin, direnişlerimize ön ayak olduğunu söylemek yanlış olmaz. Zira herhangi bir otoritenin sahip olması gereken başat özelliklerden biridir ciddiyet. Otorite ciddiyetini kaybederse, gülen kişiyle karşı karşıya gelir; yani temas edilebilir seviyeye çekilmiş olur.
İtaat Etmemenin Sıradışılığı
13 Ocak 2021 Çarşamba
Gros, düşünme alışkanlıklarımızdaki pürüzsüz sandığımız yüzeylerdeki yivlere dikkat çeker. Evet, canavarlar çökmüş ve insan inşa edilmiştir. İnsan itaat ederek var olmuştur. Peki itaat etmek, sadakat, aidiyet duymak eleştirel düşünen ve ona göre yaşayan insanlar için düşülmemesi gereken tuzaklar mıdır? Kime, neden ve en önemlisi de nasıl itaat edeceğini sorgulamak da insanın insan olma hikâyesinin bir parçası değil midir?
2021 Türkiye’sinde Gençlik Aktivizminin İmkânları ve Bir Eylemin Anatomisi
12 Ocak 2021 Salı
Nihayetinde AK Parti iktidarı toplumsal birçok yaranın müsebbibi; bu yaralardan biri de gençliğin yaşam enerjisini ve geleceğe dair pozitif iyimserliğini yıkması… “İktidar sizi nerenizden yaralıyorsa orası kimliğiniz olur” denklemin verdiği sonuçlardan biri de bu olsa gerek. Bunca yasağın, baskının, hukuksuzluğun, düşmanlaştırmanın ve kutuplaşmanın ortasında toplumsal muhalefet, otoriteryenizmin kitlelere veremediği bir neşenin ve umudun da temsilcisi olmak durumunda.
Demokrasinin Amerikalı Garabetleri ve Maskeli Kahramanlar
11 Ocak 2021 Pazartesi
Amerika’da yaşanan siyaset krizi, temsiller ve semboller ile bunların akışkanlığının varacakları istikametleri ve gerçek toplumsal ilişkilerle bunlar arasındaki mecburi temsili ilişkileri tekrar ele almayı zorunlu kılar görünüyor. Belki de demokrasinin popülerliği için popülizmin çıplaklığına karşı maskelerimizi ihmal etmememiz gerekir.
“Mümkün mü Yüz Binlerin Aynı Anda Unutması Her Şeyi?”
10 Ocak 2021 Pazar
Şimdiden geriye bakıp farklı hangi yolların denenebileceğine dair bir reçetem yok maalesef; ama söz konusu sapmalarla, alternatif yolları, istikametleri bizatihi yine dönemin devrimcileri işaret etmiş oluyorlar bana kalırsa. Her şeye rağmen, bu yollar, alternatif istikametler daha ısrarlı biçimde takip edilip işlenebilirdi belki; ama bunu demesi kadar kolay değildi tabii hayata geçirmek. Ama şunu vurgulayarak kendi adıma bu bahsi kapatmak isterim: Türkiye solu, zannedildiği kadar silaha meftun değildi bana kalırsa.
Bir İdeoloji Olarak Kanaat
10 Ocak 2021 Pazar
Türkiye siyasi tarihinde, günümüzü de kapsayacak şekilde, partilerin ideolojik konumlanışlarının, sağ/sol ayrımı yapmaya müsait olmadığını, partilerin kanaat ideolojisi temelinde kendi hegemonyalarını “hakikatler” üzerinden “inşa etmeye” çalışarak popülist söylemlerle var olma “savaşı” verdiklerini, demokrasinin de Baker'in vurguladığı üzere, bu kanaatlerin karşı karşıya gelmelerinden ibaret olduğunu düşünüyorum.
Umutsuzluk Fabrikalarına Karşı İktidarı İlişkisel Düşünmenin İmkânları
9 Ocak 2021 Cumartesi
“Burası Türkiye” ile başlayıp sarı öküzlerle devam eden tüm ifadelerin, niyetlerinden sair olarak, iktidarın doğasını kavrayamadığı ya da görmezden geldiği, bir tür umutsuzluk fabrikası gibi, direniş alanlarını zayıflattığı ve bu yolla da iktidar ilişkisinin tahakküm ilişkisine dönüşmesine katkı sunduğu kanaatindeyim: özgürlük ve direniş alanlarını yok saymak, mücadeleleri anlamsızlaştırmaya ya da değersizleştirmeye çalışmak, bizatihi şikâyetçi olunan rejimin inşasına yol açıyor.