Avrasyacı teorinin güdümünde Putin'in savaşı
30 Mart 2022 Çarşamba
Avrasyacılık kavramını geliştiren çok sayıdaki göçmen Rus entelektüelden biri olan dilbilimci Nikolay Trubetskoy, 1920'de Batı kolonyalizmi ve Avrupa-merkezciliğe keskin bir eleştiri yönelttiği "Avrupa ve İnsanlık"ı yayımladı. Trubetskoy, Rus entelektüellerini Avrupa saplantısından vazgeçmeye ve tüm kıtaya yayılacak bir büyük Rus-Avrasya devleti kurmak üzere "Cengiz Han'ın mirası"na yaslanmaya çağırıyordu.
“Çok Dikkat, Çok Çok Dikkat!”
29 Mart 2022 Salı
Putin Rusya’nın neoliberalizme açılması sürecinin bir ürünü. Stalin matah bir siyasi aktör değil ama Putin’i hokus pokus ile Stalin’in devamı olarak gösterme çabasının gerisinde, onun neoliberal ekonominin Batı dünyası dışındaki temsilcilerinden biri olduğu gerçeğini örtme çabası var. Putin ve Çarlık Rusya’sı ile kurulan bağlar ise düpedüz neo-Oryantalist bir söylem, özetle, ‘otokrasi Rusların tarihsel-kültürel gerçeği’ demekten başka bir şey değil.
KKTC’de Dekadanın Mutlaklığı: Tembellik Ağacı ve Yaşam Kalitesi
27 Mart 2022 Pazar
Özellikle enerji kaynakları açısından büyük sıkıntıların olduğu bugünlerde hükümet, hükümet olabilmenin gereklerini yerine getirdi mi? Yurttaşlara özellikle bu ekonomik darboğazda ulaşım açsından toplu taşıma bağlamında yeni alternatifler sunabildi mi? Tekrar aktaracak olursak ülkede elektrik sorunundan ulaşıma, eğitimden sağlığa kadar “dekadan” mefhumu hâkim. Çöküşün realitesi aslında söz konusu olan.
Şurası da Çok Önemli
24 Mart 2022 Perşembe
Anlaşılan AKP literatüründe, ‘’yarın yokuz’’, bir görev ilga edildiğinde kullanılan, varlık-yokluk meseline dair bir retorik. Genellikle kriz zamanlarında ihtiyaç duyulan, İslâmi bir atalet, sebat ihtiva eden oluş hali. Burası Çok Önemli’deki diriliş anlatısı, ‘’yarın da varız’’ söyleminin geri gelişini ‘’müjdeliyor’’. Bugün de varız, yarın da…
Kaybetmemeye Direnmek: Cumhur İttifakı’nın Yasa Teklifi Üzerine Notlar
22 Mart 2022 Salı
Yasa teklifinde yer alan 5., 6. ve 7. maddelerle yeniden düzenlenmek istenen il ve ilçe seçim kurulları da seçim sonuçlarına daha etkin müdahale edebilme yolları aranması çerçevesinde değerlendirilebilir. Bunu, seçimlere “yasadışı” değil, yasanın etrafından dolanan müdahale imkânları şeklinde okumak ve yine Cumhur İttifakı’nın stratejisini “kazanmak” yerine “kaybetmemek” üzerine bina ettiğinin bir örneği olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır.
Nasıl Seçtirmeli, Nasıl Seçtirmemeli?
21 Mart 2022 Pazartesi
Yeni öneriye göre milletvekili dağılımında ittifakın değil, partilerin aldığı oylar göz önüne alınacağı için ittifak kuran partilerin milletvekili sayısını artırması için tek seçeneği seçim bölgesi düzeyinde bir (ortak) parti listesinden ortak aday göstermek olacak. Doğal olarak bu seçeneği uygulamak ittifaklarda olduğundan çok daha zor. Ayrıca seçmenlerin de bu durumda ortak listeye oy verme eğilimi daha zayıf olabilir.
Dünya Edebiyatı ve Kültür Tarihinde Su ve Deniz
18 Mart 2022 Cuma
Deniz, göl veya ırmak hepsi de suyla ilgili olmakla birlikte hayatta her şeyin sürekli değiştiğini, sadece ırmak bize çok açık biçimde göstermiştir. Irmak, içindeki suyun hiç kesintisiz akmasıyla tanımlanır. İşte onun bu özelliği bize hayatta her şeyin sürekli değişip yok olduğu günlük yaşam deneyimine dair kafa yordurmuştur. Miletli Thales’ten neredeyse yüz yıl sonra bu kez Efesli Herakleitos suyun bu akışını düşüncesinin konusu yapar.
Nobel Ödülü Sahipleri Ukrayna'nın Yanında
17 Mart 2022 Perşembe
Halihazırda binlerce insan öldü; Ukraynalı askerler, Rus askerler, aralarında çocukların da olduğu Ukraynalı siviller hayatını kaybetti. Bu çok üzücü, çok lüzumsuz. Rus hükümetini Ukrayna işgalini bir an önce durdurup askerî güçlerini Ukrayna'dan çekmeye çağırıyoruz. Ukrayna halkının dinginliği ve gücüne saygı duyuyoruz. Ukrayna halkıyla birlikteyiz. Ölen ve yaralanan Ukraynalı ve Rusların aile fertleri ve arkadaşlarının acılarını paylaşıyoruz. Güzel dünyamızın bu yöresine barışın egemen olmasını umuyoruz.
Feminist Odalar (XVI): Kadınların Lehine Yeniden Okumalar Yapmak
16 Mart 2022 Çarşamba
Kadınca Bilmeyişlerin Sonu: 1960-1980 Döneminde Feminist Edebiyat adlı kitap, Sevgi Soysal’ın Tante Rosa’yı “bütün kadınca bilmeyişlerin tek adı” diye tanımlamasına gönderme yaparken aynı zamanda 1960-1980 döneminde metin üreten yedi kadın yazarı da birbiriyle konuşturuyor, tartıştırıyor. Feminist edebiyat kanonunun oluşumu ve fark edilebilmesi için de çok kuvvetli bir pozitif müdahaleye yol açan bu “konuşturma” girişimini bir tür konferans olarak görüyorum.
Kan İstiyor ve Alıyorlar
14 Mart 2022 Pazartesi
Evet, nasıl susup duracağımızı, nasıl başka tarafa bakacağımızı, nasıl eğileceğimizi ve düşüncelerimizi kendimize nasıl saklayacağımızı öğrendik ama bu düşünceleri nasıl bir kenara koyacağımızı da öğrenmeliyiz. Korku içinde yaşamamak, kendimizi ödlek ya da köle gibi hissetmemek için kısa süre önce yanlış olduğunu düşündüğümüz şeylere içtenlikle inanmayı öğrenmeliyiz.
“Moskova Lomonossov Üniversitesi (MGU) Savaşa Karşı!”
12 Mart 2022 Cumartesi
Savaş insanlıktan çıkmanın en acımasız halidir ve okul ve üniversite sıralarında öğrendiğimiz gibi, dünyada hiçbir nedenle yeniden tekrarlanmamalıdır. Üniversitede bize mutlak değerler olarak öğretilen insan yaşamı, hümanizma, diplomasi ve anlaşmazlıkların barışçı çözümü, Rusya haince Ukrayna topraklarına girdiği anda ayaklar altına alındı ve inkâr edildi. Rusya Federasyonu’nun ordusu Ukrayna’ya girdiğinden beri milyonlarca Ukraynalının yaşamı her saat tehdit altında.
Gergiev: Bir Müzikal Oligarkın Portresi
13 Mart 2022 Pazar
Sözün özü, bütün diğer meslek grupları gibi sanatçıların da sorumluluğu var ve beyanları “ama bu onların siyasî duruşları” diye geçiştirilebilecek, anlayışla, ayrıcalıkla karşılanabilecek şeyler değil. Türkiye’de yandaş sanatçılara nasıl tepki veriliyorsa, Rusyalılara da veriliyor. Kaldı ki bu tepkiler sivil ve şiddetsizdir, yani radikal savaş karşıtlarının özellikle takdir etmesi gereken cinstendir.
İzmir’de Holokost Hafızası
10 Mart 2022 Perşembe
Son dönemde gittikçe artan Holokost inkârcılığına ve özellikle Türkiye’deki geçmişle yüzleşme direncine karşı İzmir’de düzenlenen Holokost Sergisi gibi etkinlikler, epistemik erdemlerin gelişmesine yardımcı olabilecek kamusal müdahalelere iyi birer örnek olabilirler. Epistemik erdemler ile ufku genişleyen kamusal hafıza farklı mağduriyetlere dayalı, dayanışma odaklı bir bakış açısı ile çok yönlü hatırlama biçimlerini benimseyebilir.
Yoksulun Gözyaşı, Ötekinin (Başkanın) Bakışı
9 Mart 2022 Çarşamba
Gülabi Aksu ve elbette diğer Migros işçileri her şeyden evvel “öteki”ne/“biz”e hitap etmiştir. Ve davet etmiştir aynı zamanda “öteki”ni… Ancak ötekinin, ötekinin (biricik ve de çıplak) yüzünün, bu bahisle gözyaşının da bizi davet ettiği etik sorumluluk hemhal olmakla alakalı değil ve tabiatı icabı olamaz da. Zira başkası aynılığı, aynının egoizmini o tekinsiz ve/veya diferansiyel gelişiyle sarsandır.
Zaruri Emperyallik: Münkler’i Yeniden Tartışmak
8 Mart 2022 Salı
Münkler’in değerlendirmelerinin, belli açılardan Rusya’nın Ukrayna işgaliyle örtüştüğü kanaatindeyim. Tüm maddi menfaatleri bir tarafa Rusya’yı Ukrayna’yı işgale götüren emperyal özlemin dışında ne olabilir? Sovyetler düzeninde ideolojik gerekçeler aranabilirdi, Putin ise hegemonik meşruiyeti tarih ve kültür birliğiyle temellendirmeye çalıştı. Bu tam da bir imparatorluk bakış açısını yansıtıyor.
“Savaş Operasyonları Hemen Sona Ermelidir!”
7 Mart 2022 Pazartesi
21. yüzyılda siyasal ihtilafların elde silah çözüleceği iddiası kabul edilemez. Bütün ihtilaflar, Ukrayna’nın iç ihtilafı veya iki devletimiz arasındaki ihtilaf, yalnız ve yalnız müzakere yoluyla çözülmelidir. Rus ordusunun istilasının hangi gerekçeye dayanarak gerçekleştirildiğinin hiçbir önemi yok: Günümüz Rusya yurttaşları ve Rusya’da gelecek kuşaklar bunun ağır bedelini ödeyecekler.
Rusya Çocuk Yayıncıları, Yazarları, Şairleri, Çevirmenleri ve Editörlerinin Açık Mektubu
6 Mart 2022 Pazar
Çocuk edebiyatı çocuklara geleceği anlatır, onları düzgün yetişkin bir yaşama hazırlar. Önerdiğiniz hayat hakkında onlarla konuşamayız, konuşmak istemiyoruz. Rusya'yı bu savaşa sürükleyerek ülkemizin çocuklarını geleceklerinden mahrum bırakıyorsunuz.
"Bu Haksız Savaş Durdurulmalı"
5 Mart 2022 Cumartesi
Rusça konuşanlar bu bilhassa sizin için çok önemli. Lütfen elinizdeki tüm iletişim araçlarını, telefonlarınızı, mesaj uygulamalarınızı, e-maillerinizi kullanın. Tanıdığınız ve tanımadığınız insanlara ulaşıp gerçeği anlatın. Vladimir Putin kör ve sağır olabilir ama aynı dili konuştuğunuz Ruslar size kulak verebilir. Bu haksız savaş durdurulmalı.
Türkiye’de Ermeni Mimar Olmak
5 Mart 2022 Cumartesi
Söyleşiyi Türkiye’de Ermeni olmak gibi okumak da mümkün: Mahallede, okulda, çalışma hayatında, evlilikte karşı karşıya kaldığı durumları paylaşır. Evlilik sürecinde Jale’nin ailesinin soğukluğunu, kayınpederinin, “Oğlum, mahalleye ne söyleyecektik? Ermeniye kız mı veriyoruz diyecektik,” cümlesi yeterince açıklayıcıdır. Enternasyonalist iddialı arkadaşlarından bazılarının bile evliliklerine karşı çıkması ayrımcılığın boyutlarını göstermesi bakımından ilginçtir.
Iron Maiden ve X Factor: Modernite ve Melankoli İplikleri
3 Mart 2022 Perşembe
Modern aklın, Theodor Adorno ve Max Horkheimer'ı haklı çıkaracak karanlık temayülleri ve böyle bir rasyonalitenin Bosna’daki "akıl dışı" tezahürü X Factor’a bir ruh gibi sinmişti. Tıpkı Ukrayna trajedisi gibi, Avrupa’nın göbeğindeki Bosna savaşını konu alan "Blood on the World's Hands" modernitenin karanlık tarafından kaynaklanan kaygının melankolik bir örneğidir.
Emperyal Rus Yayılmacılığının Ukrayna İşgali
28 Şubat 2022 Pazartesi
Etnik ve dinî azınlıkları, feministleri, eşcinselleri, liberalleri, göçmenleri, demokratları, otantik sosyalist ve komünist hareketleri ulusal kimliği aşağılayan ve itibarsızlaştıran ve ulusal birliği dinamitleyen sapkın akımlar olarak değerlendiren -hâlihazırda Putin'in temsil ettiği- neo-faşist zihniyetlere karşı özgürlük, eşitlik, barış ve demokrasi ilkeleri etrafında oluşacak yeni bir uluslararası dayanışmanın kurumlaşması gereği, 21. yüzyıla şimdi gerçekten girerken son derece acil bir hedef olarak önümüzde duruyor…
Bugün Barış için Ne Yaptın?
28 Şubat 2022 Pazartesi
Moskova'daki iktidarın politikaları CIA analistlerinin yansıttığı türden "Putin'in çılgınlığı"na hapsedilebilecek kısırlıkta değil. Kremlin'de "kötü adamlar" hüküm sürüyor olabilir ama bu aynı zamanda onların "akılsız" olduğu anlamına gelmiyor. Aksine Ukrayna'ya dönük işgal harekâtını geliştirirken ani bir karar vermediler. Muhtemelen ABD-İngiltere'nin Ukrayna'yı onlar için bir tür Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ına dönüştürmeye çalıştıklarını gördüler. Riski yine de göze aldılar.
İşçi Dostu Arhangelos Gavril’in Gözünden Bağdat Demiryolu Şirket-i Osmaniyesi İdaresi
27 Şubat 2022 Pazar
Görev yaptığı yerlerde işçi ve memurların çok ağır çalışma koşullarına tanık olmuştur. Onların uzun mesai saatleri, son derece düşük işçi ücretleri, hiçbir önlem alınmadan hızla sürdürülen tren hattı inşaatlarındaki kazalar, karanlık barakalarda yaşamaya mecbur edilen işçilerin bozulan sağlıkları, hiçbir sosyal güvencesi olmadan yaralanan, sakatlanan, ölen işçiler… bütün bunlar Dr. Gavril’i derinden yaralamıştır. Kendisine ulaşan ve tanık olduğu bu olayların bir kısmını üstlerine rapor olarak sunmasına rağmen bir sonuç alamamıştır.
"Ukrayna'ya Yönelik Savaş Eylemlerinin Derhal Durdurulmasını Talep Ediyoruz."
26 Şubat 2022 Cumartesi
Ukrayna geçmişte ve bugün komşumuzdur. Ukrayna topraklarında birçok akrabamız, arkadaşımız ve meslektaşımız var. Babalarımız, dedelerimiz ve büyük dedelerimiz Nazizm'le omuz omuza savaştılar. Doğruluğu şaibeli birtakım tarihsel kaygılarla hareket eden Rusya Federasyonu liderlerinin jeopolitik hırslarını tatmin etmek üzere bir savaş başlatmak bu insanların hatırasına ihanettir.