Güncel

Zaruri Emperyallik: Münkler’i Yeniden Tartışmak

8 Mart 2022 Salı

Selman Dilek

Zaruri Emperyallik: Münkler’i Yeniden Tartışmak

Münkler’in değerlendirmelerinin, belli açılardan Rusya’nın Ukrayna işgaliyle örtüştüğü kanaatindeyim. Tüm maddi menfaatleri bir tarafa Rusya’yı Ukrayna’yı işgale götüren emperyal özlemin dışında ne olabilir? Sovyetler düzeninde ideolojik gerekçeler aranabilirdi, Putin ise hegemonik meşruiyeti tarih ve kültür birliğiyle temellendirmeye çalıştı. Bu tam da bir imparatorluk bakış açısını yansıtıyor.

7 Mart 2022 Pazartesi

“Savaş Operasyonları Hemen Sona Ermelidir!”

Rusya Federasyonu Yurttaşı 1836 Coğrafyacının Vladimir Putin’e Açık Mektubu

21. yüzyılda siyasal ihtilafların elde silah çözüleceği iddiası kabul edilemez. Bütün ihtilaflar, Ukrayna’nın iç ihtilafı veya iki devletimiz arasındaki ihtilaf, yalnız ve yalnız müzakere yoluyla çözülmelidir. Rus ordusunun istilasının hangi gerekçeye dayanarak gerçekleştirildiğinin hiçbir önemi yok: Günümüz Rusya yurttaşları ve Rusya’da gelecek kuşaklar bunun ağır bedelini ödeyecekler.

6 Mart 2022 Pazar

Rusya Çocuk Yayıncıları, Yazarları, Şairleri, Çevirmenleri ve Editörlerinin Açık Mektubu

Çocuk edebiyatı çocuklara geleceği anlatır, onları düzgün yetişkin bir yaşama hazırlar. Önerdiğiniz hayat hakkında onlarla konuşamayız, konuşmak istemiyoruz. Rusya'yı bu savaşa sürükleyerek ülkemizin çocuklarını geleceklerinden mahrum bırakıyorsunuz.

5 Mart 2022 Cumartesi

"Bu Haksız Savaş Durdurulmalı"

On Yedi Rus Yazardan Savaş Karşıtı Bildiri

Rusça konuşanlar bu bilhassa sizin için çok önemli. Lütfen elinizdeki tüm iletişim araçlarını, telefonlarınızı, mesaj uygulamalarınızı, e-maillerinizi kullanın. Tanıdığınız ve tanımadığınız insanlara ulaşıp gerçeği anlatın. Vladimir Putin kör ve sağır olabilir ama aynı dili konuştuğunuz Ruslar size kulak verebilir. Bu haksız savaş durdurulmalı.

5 Mart 2022 Cumartesi

Sait Çetinoğlu

Türkiye’de Ermeni Mimar Olmak

Söyleşiyi Türkiye’de Ermeni olmak gibi okumak da mümkün: Mahallede, okulda, çalışma hayatında, evlilikte karşı karşıya kaldığı durumları paylaşır. Evlilik sürecinde Jale’nin ailesinin soğukluğunu, kayınpederinin, “Oğlum, mahalleye ne söyleyecektik? Ermeniye kız mı veriyoruz diyecektik,” cümlesi yeterince açıklayıcıdır. Enternasyonalist iddialı arkadaşlarından bazılarının bile evliliklerine karşı çıkması ayrımcılığın boyutlarını göstermesi bakımından ilginçtir.

Iron Maiden ve X Factor: Modernite ve Melankoli İplikleri

3 Mart 2022 Perşembe

İbrahim Beyazoğlu

Iron Maiden ve X Factor: Modernite ve Melankoli İplikleri

Modern aklın, Theodor Adorno ve Max Horkheimer'ı haklı çıkaracak karanlık temayülleri ve böyle bir rasyonalitenin Bosna’daki "akıl dışı" tezahürü X Factor’a bir ruh gibi sinmişti. Tıpkı Ukrayna trajedisi gibi, Avrupa’nın göbeğindeki Bosna savaşını konu alan "Blood on the World's Hands" modernitenin karanlık tarafından kaynaklanan kaygının melankolik bir örneğidir.

Emperyal Rus Yayılmacılığının Ukrayna İşgali

28 Şubat 2022 Pazartesi

Ahmet İnsel, Barış Özkul

Emperyal Rus Yayılmacılığının Ukrayna İşgali

Etnik ve dinî azınlıkları, feministleri, eşcinselleri, liberalleri, göçmenleri, demokratları, otantik sosyalist ve komünist hareketleri ulusal kimliği aşağılayan ve itibarsızlaştıran ve ulusal birliği dinamitleyen sapkın akımlar olarak değerlendiren -hâlihazırda Putin'in temsil ettiği- neo-faşist zihniyetlere karşı özgürlük, eşitlik, barış ve demokrasi ilkeleri etrafında oluşacak yeni bir uluslararası dayanışmanın kurumlaşması gereği, 21. yüzyıla şimdi gerçekten girerken son derece acil bir hedef olarak önümüzde duruyor…

28 Şubat 2022 Pazartesi

Aykan Sever

Bugün Barış için Ne Yaptın?

Moskova'daki iktidarın politikaları CIA analistlerinin yansıttığı türden "Putin'in çılgınlığı"na hapsedilebilecek kısırlıkta değil. Kremlin'de "kötü adamlar" hüküm sürüyor olabilir ama bu aynı zamanda onların "akılsız" olduğu anlamına gelmiyor. Aksine Ukrayna'ya dönük işgal harekâtını geliştirirken ani bir karar vermediler. Muhtemelen ABD-İngiltere'nin Ukrayna'yı onlar için bir tür Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ına dönüştürmeye çalıştıklarını gördüler. Riski yine de göze aldılar.

İşçi Dostu Arhangelos Gavril’in Gözünden Bağdat Demiryolu Şirket-i Osmaniyesi İdaresi

27 Şubat 2022 Pazar

Hamit Erdem

İşçi Dostu Arhangelos Gavril’in Gözünden Bağdat Demiryolu Şirket-i Osmaniyesi İdaresi

Görev yaptığı yerlerde işçi ve memurların çok ağır çalışma koşullarına tanık olmuştur. Onların uzun mesai saatleri, son derece düşük işçi ücretleri, hiçbir önlem alınmadan hızla sürdürülen tren hattı inşaatlarındaki kazalar, karanlık barakalarda yaşamaya mecbur edilen işçilerin bozulan sağlıkları, hiçbir sosyal güvencesi olmadan yaralanan, sakatlanan, ölen işçiler… bütün bunlar Dr. Gavril’i derinden yaralamıştır. Kendisine ulaşan ve tanık olduğu bu olayların bir kısmını üstlerine rapor olarak sunmasına rağmen bir sonuç alamamıştır.

26 Şubat 2022 Cumartesi

"Ukrayna'ya Yönelik Savaş Eylemlerinin Derhal Durdurulmasını Talep Ediyoruz."

664 Rus Araştırmacı ve Bilim İnsanından Açıklama

Ukrayna geçmişte ve bugün komşumuzdur. Ukrayna topraklarında birçok akrabamız, arkadaşımız ve meslektaşımız var. Babalarımız, dedelerimiz ve büyük dedelerimiz Nazizm'le omuz omuza savaştılar. Doğruluğu şaibeli birtakım tarihsel kaygılarla hareket eden Rusya Federasyonu liderlerinin jeopolitik hırslarını tatmin etmek üzere bir savaş başlatmak bu insanların hatırasına ihanettir.

25 Şubat 2022 Cuma

Tuncay Bilecen

“Gazeteci Gibi Mücadele Edeceğim”

Güngör Arslan Cinayetinin Ardından

Güngör Arslan her zaman sivri dilli bir gazeteci olmuştur. Kullandığı ifadeler, lafını sakınmadan söylemesi ve “beyler!” diye başlayan eril dili çoğu zaman rahatsızlık verse de tartışmasız İzmit’in en çok takip edilen gazetecilerinden biriydi. Arslan’ın Ses Kocaeli’de son üç yılda yazdıklarına göz gezdirirseniz bu cinayetin ayak seslerini duyar gibi olursunuz.

Toplumsal Cinsiyet Karşıtı Hareketlere Kısa Bir Bakış: Macaristan, Polonya ve Türkiye Örnekleri

25 Şubat 2022 Cuma

Gizem Bilgin Aytaç, Ayda Sezgin

Toplumsal Cinsiyet Karşıtı Hareketlere Kısa Bir Bakış: Macaristan, Polonya ve Türkiye Örnekleri

İncelediğimiz ülkelerdeki, siyasi rejimlerin karakterinin de bir parçası olarak değerlendirebileceğimiz toplumsal cinsiyet karşıtı siyasetin pratikleri çarpıcı düzeyde benzerlikler barındırıyor. Bununla beraber toplumsal cinsiyet karşıtı siyasetin, yalnızca milliyetçi muhafazakâr grupların din/inanç unsuru temelli örgütlü kampanyaları olarak değil, küresel ölçekte de yükselen neoliberalizm ve sağ popülizm ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sermaye, Emek Sömürüsü ve Müşteri Hükümranlığı Sarmalında Market İşçisi Olmak

24 Şubat 2022 Perşembe

Derya Koptekin

Sermaye, Emek Sömürüsü ve Müşteri Hükümranlığı Sarmalında Market İşçisi Olmak

Görüşme yapılan işçilerin anlatılarında da markette çalışmanın güçlüklerinin bedensel yorgunluğun ötesinde işçiler ile müşteriler arasında kurulan ilişkinin onur kırıcı ve aşağılayıcı bir biçimde yaşanmasından kaynaklandığına ilişkin ifadelere çokça tanık oluyoruz. Bu ilişki işçilerin kendilik algılarında duygusal-sembolik şiddet yaratabiliyor. Sorun sadece işin “stresli”, “ağır” ve “zor” olarak adlandırdıkları koşullarına karşılık asgari ücret almaları değildir; özsaygılarına yönelen bir tehditle de karşı karşıyadırlar.

YÖK’ün “Müşteri Garantili” Üniversite Anlayışı Bir “Yükseköğretim Simülasyonu” Yaratıyor

22 Şubat 2022 Salı

İlknur Meşe

YÖK’ün “Müşteri Garantili” Üniversite Anlayışı Bir “Yükseköğretim Simülasyonu” Yaratıyor

YKS barajının kaldırılması, yolcu garantili havalimanları, müşteri garantili otoyollar ve köprüler gibi üniversitelere de öğrenci garantisi vermenin bir yoludur. Bu garanti söylenildiği gibi sadece vakıf üniversitelerinin patronlarını değil, ikinci öğretim ücreti nedeniyle taşra üniversitelerinin hocalarını ve ilahiyat gibi öğrenci kontenjanında sınır tanımayan fakülteleri de sevindirir.

Otoriter/Demokratik Siyaset Tartışmalarının Arka Planı

21 Şubat 2022 Pazartesi

Nuray Mert

Otoriter/Demokratik Siyaset Tartışmalarının Arka Planı

Kemalizm’i demokrasiye bükme çabalarını yadırgamak tabidir, ancak 90’lı yıllarda, demokratikleşmenin önündeki engelin kökeninde bu tarihsel olgunun yattığını iddia etmek, yukarıda da işaret etmeye çalıştığım gibi, bence siyasi bir şaşılıktı. Bu siyasi şaşılığın altını çizmemizin nedeni, Kemalizm’i otoriterlik ithamlardan azade kılmak değil, kalkış noktası bu zeminden hareket eden demokratikleşme iddialarının ve çabalarının yel değirmenleri ile savaşmaya benzemesidir.

Sloganlaşanın Melankolisi: Kurşun Uykusu

20 Şubat 2022 Pazar

Lal Hitay

Sloganlaşanın Melankolisi: Kurşun Uykusu

Kişi, Birsel’in enstalasyonunu gördüğünde tam olarak hangi kayba işaret ettiğini bilmese bile işin bir kayba işaret ettiğini hissedebilir. Kaybedilenin nasıl bir iletişim, nasıl bir toplumsal bağ olduğu tam olarak anlaşılmasa da katılaşan beden kalıplarının ölümü andıran bir katılaşmaya işaret ettiği de hemen anlaşılabilecektir. İfade özgürlüğünü yasaklamalar üzerinden düşündüğümüz sürece iletişim, içerik, toplumsal bağ, eleştiri hep bu ölümü andıran katılaşmaya yakın durmak zorunda kalır.

“Altı"lı Zirve, İttifaklar ve Seçimler Üzerine Bazı Notlar

18 Şubat 2022 Cuma

Mete Kaan Kaynar

“Altı"lı Zirve, İttifaklar ve Seçimler Üzerine Bazı Notlar

Millet İttifakı HDP ile açık ve örgütsel bir ittifaka giremese bile, gevşek ve örtük bir ittifakı tesis etmekten imtina edecek pozisyonda da değildir. Tüm ekonomik krizlere, uluslararası konjonktürün AKP ve müttefikleri aleyhine dönmesine vb. rağmen Millet İttifakı açık ara Cumhur İttifakı’nın önünde değildir ve yaklaşan seçimler Millet İttifakı için çantada keklik değildir.

17 Şubat 2022 Perşembe

Gözde Yılmaz

Geçmiş Referandumu: 4 Mayıs 1937

Dersim'de 4 Mayıs 1937 tarihini yaşayanlar ve ezilenler ile iktidarın hâkimiyetini, biçtiği kimlik kalıbını kabul ederek Türklük Sözleşmesi'ne sığınıp özgürlük hissiyatıyla o gün plan yapanlar, yataklarına kolektif suçun bir parçası olduğunu düşünmeden huzur içinde girenler, böyle ailelere mensup olanlar, geçmiş kliniğinde evvelleri ile aynı şekilde, aynı ruh haliyle yüzleşmezler.

Platform Kapitalizminin Tekerlerine Çomak Sokan Kuryeler ve Esnaf Kurye İdeolojisinin Alaşağı Edilişi

15 Şubat 2022 Salı

Ergin Bulut, Adem Yeşilyurt

Platform Kapitalizminin Tekerlerine Çomak Sokan Kuryeler ve Esnaf Kurye İdeolojisinin Alaşağı Edilişi

Bizler, yani tüketiciler, platform kapitalizminde sadece “sipariş ver” veya “sepete at” düğmesine basan bireyler değiliz. Verdiğimiz bilgilerle, uygulamalarda ve web sitelerinde bıraktığımız etkileşimlerle, beğenilerimiz, paylaşımlarımız ve retweetlerimizle algoritmaları beslerken aslında değer üretiyoruz. Yani yemek ısmarlamak ya da film izlemek üzerinden kurulan tüketici-üretici ilişkisinin ötesinde bir durumla karşı karşıyayız.

14 Şubat 2022 Pazartesi

Merve Öztürk

Herkeste Olan Vintage

Bir giydiğini bir daha giymemek, en azından aynı kıyafetle görünmemeye özen göstermek artık sadece ünlülere ya da “sosyete”ye has bir alışkanlık olmaktan çıktı. Bir giydiğimizin yüzüne ertesi sene bakmadığımız, “moda” denilen şeye ayak uydurma çabalarımızla dolaplarımızı şişirdiğimiz bu çağda, vintage kıyafetler nerede duruyor, bu hengamenin içinde nasıl bir yer açıyor kendisine? Ve vintage, seri üretimin, hızlı tüketimin, kısacası tüketim toplumunun elinde neye dönüşüyor?

Edebiyat, Sanat ve Kültürde Âdem ile Havva

13 Şubat 2022 Pazar

Meriç Gök

Edebiyat, Sanat ve Kültürde Âdem ile Havva

Aydınlanma Çağı’yla birlikte “İlk Günah” miti ve bunun sonucunda cennetten kovulma hikâyesi artık çok farklı okunmaya başlar. Aynı zamanda aydın bir ilahiyatçı olan Johann Gottfried Herder, “İnsan, yaratılışın ilk özgür bırakılan kişisidir; o, dik durmuştur,” der. Psikanalist ve sosyolog Erich Fromm dünyanın bu en güçlü mitini şöyle yorumlar: İnsan bağımsız olmalıdır, hatta Tanrı’dan bile bağımsız olmalıdır. Öte yandan Hegel de mitteki yılanı insanın bilgi için duyduğu susuzluğun bir sembolü olarak görür.

GIG Ekonomisi ve Direniş: İşçiler “Kısa Süreliğine” mi Tarih Sahnesine Çıkıyor?

10 Şubat 2022 Perşembe

Uğur Şahin Umman

GIG Ekonomisi ve Direniş: İşçiler “Kısa Süreliğine” mi Tarih Sahnesine Çıkıyor?

İşçiler direnişlerinin temeline zammı alırken, GIG işçiliğini de hedef almayı başardılar. Statüsüzlüğün ve istihdamsızlaştırmanın karşısında durarak yeni bir yol açtılar. Toplu iş sözleşmesinde anlaşmazlık durumunda işçi sınıfının bir silahı haline gelen iş bırakmanın meşruiyetini tekrar hatırlattılar. Bu kazanımdan ve iş durdurmadan etkilenen işçiler, iş bırakmaya başladılar.

9 Şubat 2022 Çarşamba

İsmet Melenağzı (Söyleşi)

Pandeminin Sonu Nasıl Gelir?

Osman Elbek ile Söyleşi

Pandemilerin sonunu getirecek olan dünyayı, doğayı bu denli tahrip etmemektir. Madencilik, endüstriyel hayvancılık, daha fazla enerji saplantısı sürdüğü müddetçe salgınlar çağından çıkış olmayacak. Kazanç yerine yaşamı, sürdürülebilir kalkınma yerine sürdürülebilir geleceği ikame etmedikçe pandemilerden pandemi beğeneceğiz önümüzdeki yıllarda. Çünkü dünya, insanı ve insan uygarlığının şekillendirdiği kapitalizmi artık taşıyamıyor.

"Fiilî Grevler: Bir Eşik Atlama Fırsatı"

8 Şubat 2022 Salı

Emre Bayın (Söyleşi)

"Fiilî Grevler: Bir Eşik Atlama Fırsatı"

Alpkan Birelma ile Son Günlerdeki İşçi Eylemleri Üzerine Söyleşi

Ufak bile olsa bir kazanım elde edebilen her işçi direnişi, katılımcılarında olumlu bir iz bırakır elbette. İnsanlar gerçekten de eylemden öğrenir, eylem sayesinde dönüşür, bir düzeyde bir sınıf bilinci kazanır. İşçi sınıfının kitlesel düzeyde bilinçlenmesi için bundan başka bir aracımız, yolumuz yok. Benim kitapta pek çok işçiden duyup alıntıladığım gibi: “Anlatmakla olmuyor, yaşamak lazım!”